22 Sep

Zo lopen de gootjes als het regent: longread over big-data en LSP

facade-258169_640Er bestaat een grote samenhang tussen elektronische  medische datacommunicatie, het LSP, de Persoonlijke GezondheidsDossiers (PGD’s), big-data en wetsontwerp 33509 dat op 27-09-2016 voorligt ter plenaire behandeling en stemming in de Eerste Kamer. Zorgdata houden de gemoederen al enige tijd bezig. Het elektronisch communiceren van zorgdata heeft voor de overheid de mogelijkheid geopend veel data te verzamelen. Dat is inmiddels al op vele manieren gebeurd, onder andere in het DBC-Informatie-Systeem(DIS). Dat daarbij function-creep op de loer ligt en ook plaats vindt hoef ik hier niet uit te leggen. Het ministerie van VWS poogde in en eerder stadium het Landelijk Elektronisch Patiëntendossier(L-EPD) van de grond te krijgen, maar die poging strandde in april 2011 in de Eerste Kamer. Daarna zorgde de minister ervoor dat het Landelijk SchakelPunt(LSP), de kern van het L-EPD, overging in private handen. Daartoe werd de Vereniging van Zorgaanbieders Voor Zorgcommunicatie(VZVZ) opgericht. Het gebruik van het LSP, dat alleen  goed van de grond kan komen als vrijwel alle burgers hun opt-in-toestemming geven bij de brondossierhouders(huisartsen en apothekers) kampt met forse problemen, omdat de burger wel massaal ja zegt tegen het delen van medicatiegegevens via de apotheken, maar bij huisartsen veel terughoudender is. Slecht één derde van de Nederlanders geeft de toestemming voor het delen van de samenvatting van het huisartsdossier. Door het voortsudderen van het LSP-gebruik en de wens van grote bedrijven big-data-analyses te doen zijn er allerlei bewegingen gaande van VWS en private partijen waarbij andere wegen gezocht worden om zorgdata uit te wisselen en te ontginnen voor exploitatie (resourcegrabbing). Zie: http://www.beroepseer.nl/nl/groepsblog/algemeen/itemlist/user/3492-abvaneldijk . Een centrale rol bij het dataverkeer van medische informatie speelt het wetsontwerp 33509.

Lees verder

21 Sep

UZI-pas-problemen door stoppen Java en ActiveX-ondersteuning webbrowsers

general-hazard-909910_640

 

Vandaag (21-09) stuurt het UZI-register aan de klanten van het UZI-register een bericht per email over het mogelijk niet goed meer werken van de UZI-pas vanaf oktober 2016. Dat komt volgens het afdelingshoofd UZI-register, Esther Dekkers, omdat leveranciers van webbrowsers, zoals de Internet Explorer of Google Chrome, vanaf oktober een tweetal externe onderdelen, namelijk Java en ActiveX, uit de browsers laten verdwijnen. De UZI-pas-lezer maakt gebruik van bepaalde webbrowser-onderdelen voor identificatie, authenticatie en het plaatsen van digitale handtekeningen op medisch gerelateerde documenten. Het is daardoor weer eens duidelijk hoe kwetsbaar het UZI-pas-systeem is voor mutaties in externe software. De UZI-pas maakt gebruik van een hele keten van softwaretoepassingen, waarbij een kink in de kabel bij één onderdeel het hele kaartgebruik kan stilleggen. Dat heeft uitermate grote consequenties, omdat de moderne huisarts-/zorgsystemen vaak gebruik maken de UZI-pas voor het inloggen. Een niet werkende UZI-pas betekent dan niet kunnen inloggen in het eigen zorgsysteem. Ook de medische datacommunicatie via het Landelijk SchakelPunt(LSP) is afhankelijk van het gebruik van de pas. Zonder inlog met de UZI-pas is er geen dataverkeer via het LSP mogelijk.

Lees verder

19 Sep

Nonsens innovatie: de elektr(on)ische rollator

rollator-521891_640

Op de IFA, de grootste consumentenelektronicabeurs in Berlijn, presenteerde de startup eMovements een noviteit, namelijk de slimme rollator voor senioren. Het gaat om Ello, een elektr(on)ische rollator. De website www.smarthealth.nl maakte er op 5 september j.l. slaafs melding van zonder zich in goeden gemoede af te vragen wat de meerwaarde eigenlijk is van een dergelijk product. Bij lezing van het artikel en de informatie op de website waarop men de Ello presenteert is al snel te concluderen dat het hier om nonsens-innovatie gaat. Er blijkt nog geen enkel productiemodel gemaakt te zijn. Op de IFA presenteerde eMovements een prototype. Crowdfunding voor de productie van de eerste 50 zou nog gaande zijn. Een grote toekomst zal het product beslist niet gaan krijgen met een prijs van 2490 euro. Na een productbeschrijving zal ik ingaan op de onzinnigheid van deze “innovatie”.

  Lees verder

16 Sep

Commercieel SingularityU NL schurkt ongegeneerd aan tegen academische wereld

graduation4metvraagteken

In februari 2016 vond de oprichting plaats van SingularityU NL in Eindhoven, als de Nederlandse tak van de Amerikaanse Singularity University. Eerder maakte ik al duidelijk dat de opgerichte organisatie in de verste verte geen universiteit is, maar gewoon een bedrijf met een CEO, Rob Nail. Het NRC-Handelsblad omschreef het als een instituut dat het midden houdt tussen kennisinstelling, adviesbedrijf, evenementorganisator en investeringsmaatschappij. Gebruik maakt men van woorden als university, faculty, alumni om het bedrijf een academisch sausje te geven. Op de website www.E52.nl schurkt Maarten Steinbuch, bijzonder hoogleraar aan de Technische Universiteit Eindhoven en zeer actief binnen SingularityU in een artikel genaamd “Towards a humanised digital society” wel heel erg aan tegen de academische wereld.  Refererend aan de opening van het academische jaar in begin september brengt hij een recent rapport van de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten(VSNU) ter sprake dat als titel had: “De digitale samenleving”   en als subtitel: “ Nederland en zijn universiteiten: internationale pioniers in mensgerichte informatietechnologie”. Steinbuch gaat dan in een vloeiende beweging verder door te stellen dat de boodschap van dit rapport volledig in lijn is met de denkwereld van de Singularity University. Dat de grote sociale vraagstukken echt opgelost kunnen worden door de massale en snelle ontwikkeling van de technologie. Op die manier wekt Steinbuch mede de indruk  dat deze organisatie ook zelf een vorm van officieel hoger onderwijs is.

Lees verder

14 Sep

Krokodillentranen over zorgmijding door hoog eigen risico

animal-1295377_640-met-tranen

Vandaag verscheen het onderzoeksresultaat in de pers dat de zorgverzekeraar VGZ heeft laten verrichten bij NIPO TNS over de gevolgen van het eigen risico in de zorg, met name ten aanzien van zorgmijding. NRC en NOS brengen het prominent. Eén op de vijf Nederlanders(20%) zegt dit jaar zorg gemeden of uitgesteld te hebben. Voor de lagere sociale klassen ligt dit percentage veel hoger( 25 tot 29%). 14% van het Nederlands publiek geeft aan dit jaar een betalingsregeling te hebben afgesloten met de zorgverzekeraars om het eigen risico te kunnen betalen. Dat is niet gering. Inmiddels heeft Tom Kliphuis, bestuursvoorzitter van VGZ voor de camera(zie video in deze link)  laten weten dat hij dat ook forse, ongewenste percentages vindt. Hij doet dan ook een oproep aan de politiek om iets aan de hoogte van het eigen risico te gaan doen.  Kenden we deze toch wel schokkende informatie nog niet? Heeft iedereen tot nu toe zitten slapen? Niets is minder waar. Vanaf de werkvloer zijn er al heel lang signalen dat door het hoge eigen risico burgers wel degelijk zorg mijden. In de Tweede Kamer hebben oppositiepartijen dit al veel langer aangekaart. Sussende woorden waren telkens  de reactie van de minister van VWS, daarbij ondersteund door dubieus onderzoek van NIVEL, het Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg. Dat verscheen op 28 oktober 2015 onder de naam Inzicht in zorgmijden. Aard, omvang, redenen en achtergrondkenmerken.

Lees verder

11 Sep

Verrassend kritisch onderzoek Rekenkamer over eID-stelsel

font-373710_640

De Algemene Rekenkamer(AR) publiceerde op 8 september 2016 een zeer kritisch rapport over de vernieuwing van het stelsel voor digitale identificatie en authenticatie, het zogenaamde eID-stelsel. Het rapport is bedoeld voor gebruik door de Tweede Kamer om die in staat te stellen gefundeerde keuzes te maken over de definitieve inrichting van het eID-stelsel. De bedoeling van het rapport is dat het kabinet richting Tweede Kamer duidelijkheid schept over de randvoorwaarden van het eID-stelsel. Op de website van de AR is een korte samenvatting te vinden. Het rapport is kritisch over de bezigheden van de overheid, met name van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Verrassend is het, omdat de AR nu eens niet achteraf begrotingen en budgetten onder de loep neemt, maar proactief in het ontwikkelstadium al luid aan de bel trekt. Naast waarschuwingen over de financiële kant van de stelselvernieuwing, geeft de AR ook aan dat het niet duidelijk is wie welke verantwoordelijkheden draagt, dat de “governance” niet ondubbelzinnig geregeld is. De AR mengt zich in dit geval op heel terechte gronden in het ontwikkelingsproces van een zeer privacygevoelig onderwerp in plaats van een boekhoudkundige controle achteraf. Het bijzondere aan het rapport is ook dat het de reactie erop bevat van de verantwoordelijke minister van Binnenlandse Zaken, Ronald Plasterk, plus de repliek van de AR.

Lees verder

08 Sep

Noviteit huisarts op Amsterdam Centraal is geen novum

cologne-1510555_640

Met enige trots meldt NS_online op Twitter gisteren dat op het station Amsterdam Centraal een dokterspost, apotheek en medicijnautomaat geopend is. Overigens gaat het slechts om een te consulteren arts, die beperkt medische hulp kan bieden en niet om een huisartsenpost bekend van avond- en en weekenddiensten. Meteen springt eHealth-evangelist Lucien Engelen hier bovenop door te stellen dat het om een logische ontwikkeling gaat die door hem en andere vernieuwers van de zorg al langer voorspeld was. Is het wel een logische ontwikkeling en is het eigenlijk wel iets nieuws? Neen, dat is allebei niet het geval. De vestiging van een medische voorziening, een huisarts op een groot station, is al eerder gerealiseerd in 2014. Grootste uitbreidingsplannen werden niet gerealiseerd en de toen gestarte voorziening CareToGo op het Centraal Station in Den Haag kent anno 2016 een kwijnend bestaan. Eind 2014 wordt ook een vestiging voor vrachtwagenchauffeurs aangekondigd op de truckstop Nobis in Asten. Daarvan wordt anno 2016 niets meer vernomen.

Lees verder

04 Sep

Psychiatrie-afdeling UMCU balanceert op randje met big-data-analyse

child-995067_640

Op 16 juli stond in het Financieel Dagblad(FD) een uitgebreid artikel van redacteur Marieke ten Katen met als titel: “Gedwongen opname? Op dag vijf zal de patiënt agressief zijn”. (1). Het gaat over de experimenten met big-data-analyse, die onder leiding van afdelingshoofd psychiatrie van het Universitair Medisch Centrum Utrecht(UMCU) Floor Scheepers(kinder – en jeugdpsychiater) sinds begin 2015 uitgevoerd worden met geanonimiseerde patiëntengegevens. Het betreft data uit 8000 patiëntendossiers. Het artikel vermeldt de steun van de Raad van Bestuur van het UMCU,  met name van vicevoorzitter Frank Miedema. De initiatiefneemster is onder de indruk van de mogelijkheden van big-data-analyse en ziet mogelijkheden, voor de psychiatrie, maar ook voor chronische ziekten als kanker, ziekte van Parkinson en dementie om met big-data-analyse nieuwe wegen in te slaan. De doelstelling is om tot software te komen, die een risicoprofiel kan opstellen van een patiënt en ook een persoonlijke behandeling kan voorstellen. Het gaat dus om een vergaande vorm van “profiling”. Profiling kent echter grote gevaren. Het belangrijkste gevaar is volgens Merel Eilander, woordvoerster bij de Autoriteit Persoonsgegevens, dat een patiënt anders wordt behandeld op grond van iets wat je zelf niet bepaald hebt of kunt controleren. Daarmee komt de individuele vrijheid in het geding. Software die drijft op de input van big-data zou een hulpmiddel moeten zijn, maar wordt in de praktijk vaak een alziend oog dat als vrijwel onfeilbaar beschouwd wordt. Teruggaand naar de titel van het artikel in het FD kan op basis van big-data-analyse daar eigenlijk alleen staan ”Gedwongen opname? Op dag vijf kan de patiënt in vergelijking met andere dagen agressief zijn”. De huidige titel straalt iets absoluuts uit.

Lees verder

29 Aug

“Algoritme stelt depressie vast”. Profiling met social media

lost-927078_640

Afgelopen week werd ik benaderd met de vraag of ik het niet bijzonder vond dat door het toepassen van een algoritme op Instagram-foto’s het mogelijk zou zijn depressiviteit vast te stellen. Door een slimme koppeling met de behandelend (huis)arts zou je dan theoretisch een belletje over deze diagnose van de dokter kunnen krijgen nog voor je zelf het plan hebt om contact op te nemen. In eerste instantie moest ik heel hard lachen, omdat het aandoenlijk is om te zien hoe mensen zich in allerlei bochten wringen om de zogenaamde suprematie van de ICT bij het diagnosticeren van ziektes over het voetlicht te brengen. Bij nadere beschouwing komen vervelende en ingrijpende consequenties van dit soort technieken te voorschijn, onder andere  omdat er hiermee een vorm van “profiling” opdoemt in het zorglandschap. Het bericht over dit onderzoek trok veel aandacht, je kon wel zeggen, het werd gehypet, in de internationale en nationale media zonder dat men wat dieper lijkt te kijken en er over na lijkt te denken. Het signaal dat er van uit ging, namelijk dat zoiets mogelijk zou zijn leek het belangrijkst zonder überhaupt  naar negatieve kanten te kijken.

Lees verder

25 Aug

Autoriteit Persoonsgegevens ontloopt weer verantwoordelijkheid

lego-674611_640

Autoriteit Persoonsgegevens wil op formele gronden niet tot een oordeel over een overtreding van de Wet bescherming persoonsgeggevens(Wbp) komen. In juli liet ik via deze website weten dat in Nijmegen een taskforce opgericht is om het aantal opt-in-toestemmingen voor het delen van patiëntengegevens, die bij huisartsen en apotheek opgeslagen liggen, te optimaliseren. Men wil daarbij gebruik maken van thuiszorgmedewerkers, die dan plaatsvervangend voor de bron-dossierhouders(huisarts/apotheek) de opt-in-toestemmingsvraag willen gaan stellen. Op 23 juli liet ik weten dat deze actie strijdig is met artikel 33 en 34 van de Wet bescherming persoonsgegevens. Op 12 juli heb ik bij de Autoriteit persoonsgegevens(AP) een handhavingsverzoek gedaan vanwege de overtreding van beide artikelen.  Op 17 augustus ontving ik antwoord van de AP.

Lees verder