29 jul

Betalen met je eigen zorgdata voor big-data-analyse Philips

cash-register-576181_640

Het is inmiddels overduidelijk dat het voormalige elektronicaconcern Philips naast het leveren van medische apparatuur ook inzet op big-data-analyse van zorggegevens als verdienmodel. De vraag daarbij is dan hoe het bedrijf denkt een grote dataverzameling of verzamelingen aan te leggen en daarbij te voldoen aan bestaande wet- en regelgeving. Toestemming om zorgdata te mogen gebruiken dient te voren verkregen te worden bij de patiënt/burger. Collectief verzamelen door bijv. contracten met ziekenhuizen af te sluiten is daarom dan ook niet mogelijk. Dan kan alleen met het opt-out-principe dat in het Verenigd Koninkrijk gehanteerd wordt. Hoe ziet het concern dan de wijze waarop dat in Nederland gerealiseerd zou kunnen worden?

Lees verder

27 jul

Big-data-analyse van zorgdata vereist big(-data)-toestemming

directory-973992_640

 

De laatste maanden staan de media vol met verhalen over de zegeningen van big-data-analyse van medische data. Ondergesneeuwd bij die informatie is vaak de wijze waarop de data verkregen worden en het verkrijgen van toestemming van burgers om die data te mogen gebruiken. Bij het uitdragen van de big-data-boodschap lijkt echter de toestemming van de burger als vrijwel automatisch verstrekt te worden beschouwd. De verhalen die belanghebbenden schrijven gaan eigenlijk onveranderd over de enorme gezondheidswinst die te behalen is met big-data-analyse, daarmee aangevend dat men toch wel heel dom moet zij er niet mee in te stemmen of niet mee te werken. Niet vergeten moet worden dat degenen die dat roepen zelf grote financiële belangen hebben bij deze data-verzameling en analyse. Voor het verzamelen van big-data is echter toestemming nodig die moet voldoen aan bestaande wet- en regelgeving.  

Lees verder

25 jul

Vuurwerk verwacht vóór einddebat wet medische datacommunicatie op 27-09

fireworks-1102871_640

Publicitair vuurwerk om de Eerste Kamer-leden over te halen vóór het wetsontwerp 33509 te stemmen is de komende twee maanden te verwachten vanuit de commerciële hoek. De behandeling van dit wetsontwerp over de elektronische medische datacommunicatie gaat op dinsdag 27 september aanstaande zijn eindpunt vinden. Op die dag gaat de Eerste Kamer plenair het wetsontwerp behandelen en er over stemmen. Het gaat om het wetsontwerp cliëntenrechten bij elektronische verwerking van gegevens. Alle vormen van elektronische datacommunicatie in de zorg betreft het, maar het is volledig toegesneden op het gebruik van het Landelijk SchakelPunt(LSP). Los daarvan blijkt het wetsontwerp van groot belang te zijn voor bedrijven die een verdienmodel hebben of willen hebben met het verzamelen en/of analyseren van medische big-data. Philips heeft in het kader van haar nieuwe in 2015 geformuleerde bedrijfsfilosofie bij monde van de CEO Frans van Houten al laten zien dat aannemen van het wetsontwerp voor hen van groot belang is. Bezorgdheid over privacy ziet hij als de grootste hinderpaal bij de behandeling van het wetsontwerp. In een recente brochure voor 200.000 zorgaanbieders van VWS waarin Philips indirect een sturende rol speelde worden mensen die zich druk maken om privacy door een Philips-adept zelfs afgeschilderd als “privacy-maffia”. De beïnvloeding van de meningsvorming onder het grote publiek is ook al begonnen.

Lees verder

22 jul

Opt-in-vraag LSP door thuiszorg strijdig met Wbp

police-1141039_640

Recent schreef ik op deze website een artikel over het gaan vragen door thuiszorgmedewerkers van de opt-in-toestemming voor elektronische gegevensuitwisseling via het Landelijk SchakelPunt(LSP). Hierin gaf ik aan dat het vragen van deze toestemming, door een ander dan de brondossierhouder onfatsoenlijk, ongewenst en illegaal is. In Nijmegen is een taskforce om het aantal opt-in-toestemmingen te maximaliseren aan de slag gegaan met het idee de thuiszorg daarbij in te schakelen. Bij bestudering van wat in de Wet bescherming persoonsgegevens(Wbp) staat en de uitleg die de Autoriteit Persoonsgegevens(AP) daarbij geeft is duidelijk dat als de opt-in-toestemming verkregen wordt bij een ander dan de brondossierhouder er sprake is van overtreding van artikel 33 en 34 van de Wbp. Van deze overtreding is door mij melding gemaakt bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Op 18 juli berichtte de AP dat de brief daarover in goede orde ontvangen was.

Lees verder

20 jul

Huisartsinformatiesysteem Medicom weer naar ander datacentrum

datacenter-286386_640

Vanaf augustus zullen in het najaar van 2016 gebruikers van het huisarts-informatie-systeem(HIS) Medicom in fasen overgezet worden naar een ander datacentrum. Het bedrijf PharmaPartners dat Medicom beheert en ontwikkelt, heeft aan gebruikers laten weten dat men van een ander datacentrum gebruik gaat maken: Pink Roccade Healthcare. Medicom is een van andere HIS-sen wat afwijkend systeem, omdat er gewerkt wordt met clusters. Dat zijn groepjes huisartspraktijken die aan een apotheek gekoppeld zijn met gebruik van een gemeenschappelijke database. Voor Medicom-gebruikers wordt het de tweede verhuizing in 5 jaar tijd. Het heeft er alle schijn van dat PharmaPartners genoeg heeft van het KPN Cyber Center Flevoland waar het sinds 2011 Medicom liet hosten. De afgelopen twee jaar waren er herhaaldelijk problemen waarover ik berichtte.(A, B, C, D, E, F, G). In augustus worden pilot-tests gedaan met het verhuizen van Medicom-clusters naar het nieuwe datacentrum, waar naar verluidt nieuwe servers voor Medicom geïnstalleerd worden. Vanaf september zou de reguliere verhuizing van start gaan.

Lees verder

18 jul

Singularity University: een bedrijf en zeker geen universiteit

graduation4metvraagteken

De laatste tijd, lees je, zeker door de enorme hype rond eHealth, steeds meer over mensen die lecturer zijn op de Singularity University(SU), alumnus zijn van de SU, betrokken zijn bij de Nederlandse vestiging van SU. Die heeft de naam Dutch Singularity Faculty. Waar gaat het eigenlijk om? Hebben we naast de bestaande academische instituties in ons land opeens een nieuwe? Niet is minder waar. De naam doet een echte universiteit, met echte faculteiten, vermoeden, maar het gaat hierbij gewoon om een commerciële instelling, die bedoeld is om technologische vooruitgang te bevorderen en uit te baten. Het bedrijf maakt gebruik van allerlei academische termen zonder dat het ook maar in de verte te vergelijken is met een echte universiteit. Het moeilijke van de naamgeving is dat mensen zonder enige academische opleiding er een academisch aura mee krijgen dat niet op enige universitaire opleiding gestoeld is. Wat is Singularity University nu eigenlijk?

Lees verder

15 jul

Plotse politisering kan onverhoeds ondergang LSP betekenen

road-sign-1280243_640

Plotselinge grote aandacht vanuit de politiek voor het Landelijk SchakelPunt(LSP) kan in de ogen van de mensen die betrokken zijn bij het invoeren van het gebruik ervan onverhoeds de doodssteek worden. Media worden met argusogen bekeken en landelijke, maar ook regionale contacten met dagbladen worden gemeden. Dat zijn enkele conclusies uit een recent onderzoek van twee sociologen van de Universiteit van Amsterdam. In het maartnummer van het online-magazine Sociologie publiceren Tim ten Ham en Christian Broër een zeer interessant artikel over het Landelijk SchakelPunt, genaamd “Risico’s vermijden door depolitisering”. Het uitgebreide artikel gaat diepgaand in op de wijze waarop de introductie van de private vorm van het LSP plaats vond na het echec van de poging tot invoering van het Landelijk Elektronisch PatiëntenDossier(L-EPD) door de politiek. Risico’s worden door de depolitisering vermeden, maar het zorgt wel voor bedenkelijke marketingstrategieën bij pogingen zorgaanbieders te doen aansluiten op het LSP en opt-in-toestemmingen van burgers te verkrijgen. Aan het slot van het stuk vragen de auteurs zich ook af of de manier waarop het LSP momenteel wordt ingevoerd vanuit democratisch oogpunt gerechtvaardigd is.

Lees verder

14 jul

Baarlijke medische nonsens in advertorial Philips

tricorderdooslinkerkant

Op de website van het Financieel Dagblad plaatste het Philips-concern recent een advertorial met de kop “‘Met data kunnen we ziektes voorkomen, ontdekken en bestrijden”. De auteur is de Amerikaanse arts Daniel Kraft. Deze en andere advertorials van Philips zijn bedoeld om de geesten rijp te maken voor de nieuwe zorgwereld zoals de multinational die graag ziet. Het gaat in die visie om zowel het gebruik van elektronische apparatuur(scanners, sensoren) als om big-data verzamelen, analyseren en de uitkomsten ervan verkopen. Dat laatste is het recent geformuleerde verdienmodel dat door het concern gepresenteerd is nu gloeilampen en beeldschermen maken niet meer lonend is. Het verhaal dat Philips hier uit de mond van Kraft laat optekenen is een vergaande extrapolatie met een fors natte duim van de huidige onderzoek- en analysemethoden naar door hem bedachte toekomstmuziek. Wat telkens terugkomt in het verhaal is het beschikbaar stellen/delen van medische data. Onrealistische toekomstperspectieven worden geschetst onder het motto dat alles mogelijk is als er maar voldoende moeite voor wordt gedaan.

Lees verder

11 jul

Hoe een ragfijn spel gespeeld wordt tussen VWS en Philips

truth-257160_640

Oplettende lezers zullen als het om een “ragsfijn spel spelen” weten dat het daarbij gaat om tekst van Marten Toonder in diverse verhalen van heer Ollie B. Bommel. Zo ook in het verhaal van de bovenbazen waarin de grootindustrieel Amos W. Steinhacker over Bommel zegt “Welk ragfijn spel zou OBB spelen?” Door de recente publicatie van het ministerie van VWS over eHealth dringt zich de gedachte op welk ragfijn spel VWS en het Philips-concern, voorheen bekend van lampen en beeldbuizen, thans spelen. Deze publicatie deed nogal wat stof opwaaien vanwege de geruchtmakende uitspraken van een deelnemer aan de daarin afgedrukte discussie over eHealth. Grote woorden als “privacy-maffia” werden onder andere gebruikt. Recente beantwoording van Kamervragen van Renske Leijten van de SP doen vermoeden hoe het spel tussen Philips en VWS ragfijn gespeeld kan zijn.

  Lees verder

08 jul

Stoppen big-data-programma NHS wake-up call voor Nederland

PublictrustWJ klaar

Op 6 juli heeft George Freeman, minister for life sciences in het Verenigd Koninkrijk, bekend gemaakt dat het controversiële Care.Data-programma met onmiddellijke ingang gestopt is. Met dit programma werden patiëntgegevens ter beschikking gesteld aan, vaak commerciële, derden voor big-data-analyses. Veel protesten van artsen, patiënten- en privacy-bewakende organisaties, die zich zorgen maakten over dit programma konden de oprichting en het functioneren niet tegenhouden. De basis van het huidige besluit van de minister wordt gevormd door het resultaat van twee onderzoeken: dat van de National Data Guardian(NDG) en het rapport van de Care Quality Commission. De voornaamste reden dat het nu gestopt is, komt door het handelen van de Care.Data organisatie zelf in de drie jaar van haar bestaan, waardoor de controverse nog verder opliep. Het publieke vertrouwen zakte diep. De grootste zorg van tegenstanders was dat het programma gevoelige medische data deelde met commerciële partijen zonder expliciete toestemming. Patiënten konden in theorie wel gebruik maken van een opt-out-recht, maar werden niet ingelicht over het gebruik van die data. Het opt-out-recht was daardoor zonder betekenis. Begin mei 2016 werd bekend dat de NHS een bedrijf van Google, DeepMind, toestemming had gegeven patiënten-data te gebruiken van drie Royal Free Trust ziekenhuizen zonder een duidelijk berichtgeving aan de betrokken patiënten. Daarbij kwam op 5 juli de melding dat het Moorfields Eye Hospital ook aan DeepMind data gaat leveren.

Lees verder