image_pdfimage_print
29 apr 2019

Niet gebruiken Europese/ISO 13606 norm voor datacommunicatie remt eHealth fors

Gerard Freriks

Op 17 april 2019 publiceerde ik een blog over niet echt doorbreken van eHealth. Het was de weerslag van een gesprek met Gerard Freriks, oud-huisarts en ICT-kenner(zie bio hieronder). Hij gaat in dit vervolg in op de betekenis van de Europese(EN) en internationale (ISO)-norm 13606. Die betreft de normering van informatie-architecturen om elektronische patiëntdossiers te communiceren. Gerard legt uit dat de zorgICT-bedrijven niet per se iets  van de zorg hoeven te weten en dat zorgverleners niets van ICT-systemen hoeven af te weten. Het feit dat de het ministerie van VWS in het verleden niet koos voor de genoemde Europese en ISO-norm 13606 betekent dat het ontwikkelen van eHealth grote belemmeringen kent en zal blijven kennen. Lees verder

26 apr 2019

Privacy-discussie komt data-miners in de zorg niet uit.

data-minerEén van de Nederlandse systeembanken, ING, organiseert regelmatig gesprekken tussen leiders van bedrijven waarbij ze zelf ook prominent aanwezig is onder de naam TalkING. Zo hield de bank op 19 maart 2019 een bijeenkomst op het complex van GGzE, de Geestelijke Gezondheidzorg Eindhoven en Omstreken. Onder het motto “Healthcare meets industry” leidde LinkMagazine die bijeenkomst en deed er verslag van. ING was prominent aanwezig te midden van vertegenwoordigers van grote en kleine bedrijven uit en rond de zorg, maar ook zorginstellingen. Het grootkapitaal met de data-grutters. Bijzonder duidelijk was hoe hinderlijk de neringdoenden de aandacht voor de privacy van de mensen waar het allemaal om draait, de patiënten, vonden. Het verslag dat LINKMagazine op 24 april 2019 publiceerde had de veelzeggende kop “Privacy-excuus en versnippering staan zorg-innovatie in de weg”. Het leek er in het verslag op dat de aanwezigen met Facebook, Apple en Amazon, voorop zich willen haasten om in het kielzog van die grote bedrijven grote hoeveelheden zorgdata in Nederland te willen ontsluiten. Een haast waarbij allerlei vanzelfsprekende beletsels, zoals het toestemming geven door de betrokkenen, als lastig wordt ervaren. Lees verder

24 apr 2019

VWS wil armoe van toestemmingsregister zorgcommunicatie de XIS-sen in fietsen

fietsen

Recent, op 9 april 2019, stuurde Bruno Bruins, minister voor de zorg, zijn tweede brief over de elektronische gegevensuitwisseling in de zorg aan de Tweede Kamer. Ik schreef er op 11 april op dit medium een blog over. In gesprek met diverse mensen die zowel inhoudelijk als publicitair betrokken zijn bij deze materie blijkt dat iedereen eigenlijk met hetzelfde gevoel zit. Waar wil de minister, dus VWS, naar toe met de toestemmingsvragen voor elektronische zorgcommunicatie. De brief roept velerlei vragen op en is niet eenduidig. Het kernpunt in de woorden van de minister is dat hij vindt dat er voor elektronische zorgcommunicatie vaker toestemming moet worden gevraagd dan voor papieren uitwisseling. Daarom wil hij in de Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg(Wabvpz) artikel 15a lid 1 wijzigen. In dit artikel is namelijk de toestemming beschreven voor het elektronisch beschikbaar maken van gegevens voor andere zorgaanbieders via een uitwisselsysteem. In dit artikel zal ik in mijn exegese van de brief stap voor stap het voornemen van VWS ontrafelen. Het is wel wat tekst maar dan heb je ook wat. Lees verder

21 apr 2019

Akwa maakt onrechtmatig verkregen ROM-data toch raadpleegbaar

illegal

Op de website van Akwa GGZ, kortweg Akwa genoemd, staat dat sinds 15 maart 2019 een geanonimiseerde dataset van ROM-data, verkregen van haar rechtsvoorganger SBG, te raadplegen is. Het gaat om data, waarvoor geen toestemming aan de patiënt gevraagd is, voor het mogen be-/verwerken. SBG beheerde de data in gepseudonimiseerde vorm. In maart 2017 gaf de toenmalige minister van VWS, Edith Schippers, in haar antwoord op Kamervragen aan dat voor het verwerken van die data een wettelijke grondslag nodig is. Het verkrijgen van expliciete toestemming van de patiënt is één van die grondslagen. Terwijl de Autoriteit Persoonsgegevens(AP) nog steeds, al meer dan 100 weken, onderzoek doet naar de rechtmatigheid van de verwerking door SBG, komt Akwa met de beschikbaarstelling van de data voor onderzoek door professionals. Ook al gaat het om anonimisatie na de aanvankelijke pseudonimisatie, het blijven onrechtmatig verkregen data, die niet hergebruikt mogen worden.  Een even opmerkelijke als juridisch aanvechtbare stap van Akwa.    Lees verder

19 apr 2019

Kwaadwillend knoeien met medische digitale beelden realiteit

kwaadwillend knoeien

Het blijkt zeer wel mogelijk digitaal beeldmateriaal van bijv. een CT- of MRI-scanner met malware te manipuleren. Afwijkingen toevoegen, maar ook aangetoonde afwijkingen verwijderen bleek mogelijk. Op 3 april 2019 publiceerden wetenschappers van het Cyber Security Research Center behorend bij de Ben-Gurion University of the Negev in Beer-Sheeva(Israël) daarover. The Washington Post zette er op diezelfde dag een uitgebreid artikel op haar website. In Nederland zag ik er tot heden slechts één bericht op 4 april op de website Security.nl over.  Wetenschappers lieten zien dat het mogelijk was beelden die onderschept waren tussen de computer van de beeldvormende apparatuur en de PACS-server. PACS staat voor Picture Archiving and Communication System. Het is een beeld-verwerkend systeem dat het mogelijk maakt om via computers de digitale beelden (met verslag) gemaakt op de afdeling radiologie van een ziekenhuis te verwerken, te archiveren en te verspreiden bij de aanvragende medisch specialisten.

Lees verder

17 apr 2019

eHealth: de wet van Jongejan en redenen voor uitblijven doorbraak

Gerard Freriks

In het verleden publiceerde ik op deze website meerdere keren over eHealth. De rode lijn daarin is dat men eHealth veel pusht maar dat aldoor de opschaling tegenvalt. eHealth-monitors van Nictiz laten dat elk jaar opnieuw zien. Het antwoord van het ministerie van VWS is dan steevast het roepen dat men er meer regie over gaat voeren. Ook trekt VWS dan vaak weer de beurs om met subsidies eHealth te stimuleren. In dit artikel zal ik uitgaan van de oude definitie van eHealth van Nictiz. Die luidt: eHealth is het gebruik van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën, en met name Internettechnologie, om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen. Met de nieuwe definitie kan je de soms al 30 jaar in gebruik zijnde zorginformatiesystemen ook meerekenen. In gesprek met mijn oud-collega Gerard Freriks(zie bio onder dit artikel) en zorgICT-kenner, komen een aantal zaken aan de orde die bij ongewijzigd beleid een blijvende belemmering zullen blijven vormen voor het opschalen van eHealth.

Lees verder

15 apr 2019

UZI-pas en rijbewijs: een slechte combinatie

UZI-pas zonder rijbewijsAfgelopen week bereikten mij een drietal verhalen van huisartsen, die een nieuwe UZI-pas aanvroegen en daar geen vrolijke herinneringen aan overhielden. Voor het inloggen in elektronische zorgcommunicatiesystemen, maar ook in een aantal gevallen het inloggen in het eigen huisarts-informatie-systeem(HIS) is een UZI-pas nodig. UZI-staat voor Unieke Zorgverlener Identificatie. Het UZI-register, als onderdeel van de dienst CIBG(Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg) valt onder het ministerie van VWS. Aangezien de UZI-passen een geldigheidsduur van drie jaar hebben, moet er nogal eens een pas vervangen worden. Soms noopt de komst van een nieuw personeelslid tot een nieuwe pas. Zowel het aanvragen als het in ontvangst nemen van een UZI-pas kan tot gekke situaties leiden. Ik neem u de komende minuten mee in de ervaringen van drie huisartsen.

Lees verder

11 apr 2019

Wanhoopspoging VWS om toestemming bij elektronische zorgcommunicatie uit te schakelen

vuist VWS

Minister van VWS voor de medische zorg, Bruno Bruins, stuurde op 9 april 2019 zijn tweede brief over gegevensuitwisseling in de zorg naar de Tweede kamer. Daarin schrijft hij onder andere dat het ministerie bezig is met een wijziging in artikel 15a lid1 van de Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg(Wabvpz). Hij wil daarin het vragen van toestemming voor elektronische gegevensuitwisseling in de zorg afschaffen. Bruins vindt dat bij elektronische uitwisseling er in verhouding tot de niet-elektronische weg naar het oordeel van VWS veel te vaak apart toestemming moet worden gevraagd. Hij maakt daarbij enkele zeer cruciale denkfouten. Het is de nieuwste ontwikkeling in het denken van het ministerie na twee eerdere strandingen op dit punt, namelijk bij de generieke toestemming en bij de gespecificeerde toestemming. Hij wil met het voorstel o.a. de opt-in-toestemming die nodig is bij het doen delen van medische informatie via het Landelijk SchakelPunt(LSP) afschaffen. Het delen van samenvattingen van huisartsgegevens leidt een kwijnend bestaan vanwege de onwil van het merendeel van de bevolking om daar toestemming voor te geven. Diverse media berichtten rover de nieuwe inzichten van de minister.

Lees verder

09 apr 2019

Zorgdata verwerken, MRDM en gepseudonimiseerde data

big data

Recent zorgde een bericht in het Algemeen Dagblad op 30 maart 2019 voor flink wat rumoer. Het zorgdata verwerkende bedrijf Medical Research Data Management(MRDM) blijkt deze data opgeslagen te hebben in de Google Cloud(locatie Eemshaven). Het gegeven dat het om gepseudonimiseerde data gaat, die volgens de vigerende wet- en regelgeving gewoon als bijzondere persoonsgegevens beschouwd moeten worden maakt het één en ander nog interessanter. Binnen MRDM heeft men zelf ook wel door dat er sprake is van bijzondere persoonsgegevens. Op 17 mei 2018 hield het bedrijf een informatiebijeenkomst gegevensbescherming  waarin dit onderwerp en de relatie tot de Algemene Verordening Gegevensverwerking(AVG) ter sprake kwam. Sprekers waren onder andere de “zorg”-jurist Theo Hooghiemstra en zijn confrater Evert-Ben van Veen, directeur van het bedrijf MedLaw. Bij het doorspitten van de positie van het bedrijf MRDM stuitte ik op een kluwen van zorg-data-verwerkende bedrijven die plotseling de Value Based HealthCare(VBHC) hoog in het vaandel hebben staan. Lees verder

04 apr 2019

Forse boete AP voor MENZIS i.v.m. onvoldoende toezicht op inzage medische dossiers

forrse boete

Waar iedereen eigenlijk aldoor bang voor was, blijkt echt gebeurd te zijn. Een zorgverzekeraar geeft personen binnen de organisatie die niet bevoegd zijn inzage in medische dossiers. In het zojuist verschenen jaarverslag over 2018 van de zorgverzekeraar Menzis is te lezen dat men in dat jaar een boete van 50.000 euro van de Autoriteit Persoonsgegevens(AP) kreeg. Het ging om de constatering in 2017 door de AP dat er binnen Menzis onvoldoende toezicht was op wie toegang had tot medische persoonsgegevens EN het onvoldoende snel doorvoeren van verbeteringen op advies van de toezichthouder. Het bericht over de boete staat enigszins weggemoffeld in het jaarverslag 2018 en is niet op de website rechtstreeks zichtbaar. Daarnaast lijkt de Autoriteit Persoonsgegevens Menzis ook publicitair te sparen

Lees verder