24 nov

Sloppy science met Apple Watch samen met Cardiogram-app

smart-watchOp meerdere websites was rond 14 november 2017 te lezen dat hoge bloeddruk en het slaap-apneu-syndroom verrassend goed vast te stellen zou zijn met de app Cardiogram op een Apple Watch. De publicatie waarop dit verhaal gebaseerd is, werd als abstract op die datum gepubliceerd in het magazine Circulation van de American Heart Association. Het artikel oogt indrukwekkend met als titel: “Cardiovascular Risk Stratification Using Off-the-Shelf Wearables and a Multi-Task Deep Learning Algorithm “. Geschermd wordt met het gebruik van een “deep neural network” waarbij door middel van algoritmen computerprogramma’s voorspellingen kunnen doen over medische diagnose op basis van data afkomstig van “wearables”. Dat zijn draagbare sensors van lichaamsfuncties, zoals die zitten in diverse smart-watches en fitness-trackers(FitBit bijv.). Bij nadere beschouwing van de vermelde gegevens blijkt de accuratesse van de gebruikte methode nogal tegen te vallen en zullen de resultaten eerder ongerustheid bij smartwatch-dragers vergroten en leiden tot medische overconsumptie.

Hypertensie en slaap-apneu

Het doel van het onderzoek aan de universiteit van San Francisco was om te evalueren of een “deep neural network” cardiovasculaire risicofactoren kon voorspellen met “wearables”. Men koos voor de Apple Watch en de app Cardiogram. Op de achterzijde van dit smartwatch zitten twee lichtbronnen met bijbehorende sensoren. Eén voor gewoon licht en één voor infraroodlicht. Op basis van photoplethysmografie wordt hiermee dan het hartritme gevolg. In het onderzoek gebruikte men ook de versnellingsmeter die in elke smartphone of smartwatch zit om de lichaamsactiviteit te meten. De reden dat men hypertensie, slaap-apneu koos was dat veranderingen van het hartritme en lichaamsbeweging in de tijd in het verleden daarmee al geassocieerd waren.

Uitkomsten

Laten we eens zien wat men vertelt:

 6,115 active users of the Cardiogram app for Apple Watch…Mean age was 42.3 ± 12.1, 69% male. 2,230 (36.5%) of participants had hypertension, 1,016 (16.6%) had sleep apnea, and 462 (7.6%) had diabetes. In the validation set, the DNN outperformed a baseline logistic regression model incorporating age, sex, and beta blocker use, predicting prevalent hypertension with a c-statistic of 0.819 (95% CI 0.76-0.88; with an optimal operating point yielding 84.8% sensitivity and 63.6% specificity) vs a baseline c-statistic of 0.682 (95% CI 0.60-0.76), and prevalent sleep apnea with a c-statistic of 0.902 (95% CI 0.85-0.95; with an optimal operating point yielding 90.4% sensitivity and 59.8% specificity) vs a baseline c-statistic of 0.459 (95% CI 0.39-0.53). Results were not statistically significant for diabetes.

Zowel de onderzoekers zelf als meerdere publicaties in de pers(A, B, C, D, E)  over dit onderzoek geven aan dat er sprake is van een behoorlijke accuratesse, maar dat valt nogal tegen.

Commentaar

In de eerste plaats blijkt er geen sprake van een normale representatie van de bevolking. Het gaat om mensen die een smartwatch al bezitten, waardoor een selectie op sociaaleconomische status erg waarschijnlijk is. Mannen zijn over-vertegenwoordigd. Het percentage mensen met slaapapneu is veel hoger dan in de normale bevolking. In Nederland schat men het voorkomen van het obstructieve slaapapneu syndroom(OSAS) bij mannen tussen de 0,45 en 4 %, bij vrouwen lager. In een kleine vijver met veel bekende vissen is het makkelijker een te voren gewenste vis te vangen dan in een grote vijver met een lager percentage vissen van dezelfde soort. Niets staat vermeldt over subgroepen van de onderzoekspopulatie(blank, latijn-Amerikaans, afro-Amerikaans etc.. Dat is onder andere van belang voor de nauwkeurigheid van de Apple Watch. Bij personen met een donkere huidskleur is de accuraatheid van de hartritmemeting met photoplethysmografie beduidend lager dan bij een lichtere huidskleur. De getallen over de sensitiviteit en de specificiteit van de test laten het duidelijkst het falen van de methodiek zien. Schrijvers van artikelen in de lekenpers spreken vaak over accuratesse van een test als ze het over de sensitiviteit hebben van die test, maar alleen de sensitiviteit en specificiteit tezamen zeggen daar iets over.

 Sensitiviteit en specificiteit

Met sensitiviteit wordt de kans op een positieve uitslag bij aanwezigheid van de ziekte bedoeld, met specificiteit de kans dat de test negatief is bij afwezigheid van de ziekte. Hoe hoger de sensitiviteit van een test, hoe groter de kans dat iemand die daadwerkelijk de ziekte heeft, een positieve testuitslag. De vermelde percentages voor de sensitiviteit van de test voor hypertensie en slaapapneu zijn respectievelijk 84,8 en 90,4. Dat lijkt heel mooi maar zegt niets zonder de samenhang met de specificiteit. Die is voor 63,6 en 59,8. Dat laatste valt heel erg tegen. Het betekent dat bij de onderzochte personen rond de veertig procent ten onrechte te horen krijgt dat ze de ziekte hebben zonder dat zulks het geval is. Idealiter moeten diagnostische tests een sensitiviteit en specificiteit van 100 % hebben. Dat wordt vrijwel nooit behaald maar een specificiteit van rond de 60% is beslist veel te laag. Er vindt dus evidente over-diagnostisering plaats.

 Heilige graal

De over-diagnostisering leidt alleen maar tot meer ongerustheid en meer medische consumptie bijv. om met betere onderzoeksmethoden, die niet met een omweg iets meten, vast te stellen of de testuitslag met de smartwatch wel klopt. Fabrikanten van wearables en adepten ervan zijn op zoek naar hun “heilige graal” om met relatief simpele sensoren met gebruik van computerbeoordeling iets over ziekten te zeggen waar de sensor niet rechtstreeks iets van meet. In een tijd waarin de verkoop van wearables over haar hoogtepunt heen is, lijkt dat voor de fabrikanten aantrekkelijk maar het is een doodlopende weg. Dat kan alleen maar leiden tot veel fout-positieven, dus veel ongeruste mensen.

W.J. Jongejan

Met dank aan Johan Goris voor discussie over dit onderwerp.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *