02 dec

Plotse verschoning rechter daags voor rechtszaken aantasting beroepsgeheim en privacy

askulapstab-837309_640

Uit welingelichte bron vernam ik heden dat op donderdag 1 december 2016 één van de rechters van de rechtbank Midden-Nederland bij het bureau wrakingen en verschoningen een verzoek tot verschoning heeft ingediend. Het betreft de rechter mevr. R.J. Praamstra, die op vrijdag 2 december in een meervoudige kamer met collegae twee zaken zou behandelen.  Daardoor gaat de zitting niet  door en volgt uitstel. De vereniging Vrijbit spant deze zaken aan tegen de Autoriteit Persoonsgegevens(AP). Het gaat om de zaken met kenmerken UTR 16/3326 en UTR 16/4199. In beide zaken draait het in de kern om de aantasting van het medisch beroepsgeheim en het fundamentele recht van patiënten op bescherming van hun privéleven. Deze zaken hebben zeer duidelijke raakvlakken met het wetsontwerp 33980 dat thans in de Eerste Kamer behandeld wordt.  Waar gaat het om? Het gaat om een langlopende kwestie die gaat om de wijze waarop de AP, voorheen het College Bescherming Persoonsgegevens(CBP), haar rol vervult als toezichthouder, ten aanzien van handelen rond medische gegevens. Het lange beloop is voor een groot deel te wijten aan de weigerachtige houding van de AP om op te treden tegen de wijze van handelen van zorgverzekeraars bij het inzien van medische gegevens bij zorgaanbieders.

Lees verder

04 sep

Psychiatrie-afdeling UMCU balanceert op randje met big-data-analyse

child-995067_640

Op 16 juli stond in het Financieel Dagblad(FD) een uitgebreid artikel van redacteur Marieke ten Katen met als titel: “Gedwongen opname? Op dag vijf zal de patiënt agressief zijn”. (1). Het gaat over de experimenten met big-data-analyse, die onder leiding van afdelingshoofd psychiatrie van het Universitair Medisch Centrum Utrecht(UMCU) Floor Scheepers(kinder – en jeugdpsychiater) sinds begin 2015 uitgevoerd worden met geanonimiseerde patiëntengegevens. Het betreft data uit 8000 patiëntendossiers. Het artikel vermeldt de steun van de Raad van Bestuur van het UMCU,  met name van vicevoorzitter Frank Miedema. De initiatiefneemster is onder de indruk van de mogelijkheden van big-data-analyse en ziet mogelijkheden, voor de psychiatrie, maar ook voor chronische ziekten als kanker, ziekte van Parkinson en dementie om met big-data-analyse nieuwe wegen in te slaan. De doelstelling is om tot software te komen, die een risicoprofiel kan opstellen van een patiënt en ook een persoonlijke behandeling kan voorstellen. Het gaat dus om een vergaande vorm van “profiling”. Profiling kent echter grote gevaren. Het belangrijkste gevaar is volgens Merel Eilander, woordvoerster bij de Autoriteit Persoonsgegevens, dat een patiënt anders wordt behandeld op grond van iets wat je zelf niet bepaald hebt of kunt controleren. Daarmee komt de individuele vrijheid in het geding. Software die drijft op de input van big-data zou een hulpmiddel moeten zijn, maar wordt in de praktijk vaak een alziend oog dat als vrijwel onfeilbaar beschouwd wordt. Teruggaand naar de titel van het artikel in het FD kan op basis van big-data-analyse daar eigenlijk alleen staan ”Gedwongen opname? Op dag vijf kan de patiënt in vergelijking met andere dagen agressief zijn”. De huidige titel straalt iets absoluuts uit.

Lees verder

08 aug

Autoriteit Persoonsgegevens ondergraaft stelselmatig eigen gezag

police-1058422_640

Het is opvallend hoe de Autoriteit Persoonsgegevens(AP), voorheen het College Bescherming Persoonsgegevens(CBP) al enige tijd opereert bij geconstateerde overtredingen. Ondanks het feit, dat die hebben plaatsgevonden is steevast het beleid om bij het beloven van beterschap geen sancties op te leggen. Volstaan wordt met de waarschuwing, dat het na beloofde verbeteringen niet weer mag gebeuren. Deze halfslachtige houding voedt de gedachte, dat de AP een toezichthouder is die de bij wet verkregen tanden(per 1 januari  2016 nog aangescherpt) niet wil laten zien door geen sancties op te leggen. Daardoor ontstaat het beeld, dat de AP een verlengstuk is van de wetgever en uitsluitend de implementatie van wetten met zachte hand corrigeert en helpt uitvoeren. Ze wordt het verlengstuk van de politiek en geen krachtige, onafhankelijke, toezichthouder. Het speelt eigenlijk bij alle zaken die de AP onderzoekt, maar twee onderzoeken die van groot belang zijn voor de privacy van de burger, licht ik er voor u uit.

Lees verder

22 jul

Opt-in-vraag LSP door thuiszorg strijdig met Wbp

police-1141039_640

Recent schreef ik op deze website een artikel over het gaan vragen door thuiszorgmedewerkers van de opt-in-toestemming voor elektronische gegevensuitwisseling via het Landelijk SchakelPunt(LSP). Hierin gaf ik aan dat het vragen van deze toestemming, door een ander dan de brondossierhouder onfatsoenlijk, ongewenst en illegaal is. In Nijmegen is een taskforce om het aantal opt-in-toestemmingen te maximaliseren aan de slag gegaan met het idee de thuiszorg daarbij in te schakelen. Bij bestudering van wat in de Wet bescherming persoonsgegevens(Wbp) staat en de uitleg die de Autoriteit Persoonsgegevens(AP) daarbij geeft is duidelijk dat als de opt-in-toestemming verkregen wordt bij een ander dan de brondossierhouder er sprake is van overtreding van artikel 33 en 34 van de Wbp. Van deze overtreding is door mij melding gemaakt bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Op 18 juli berichtte de AP dat de brief daarover in goede orde ontvangen was.

Lees verder

06 mei

Vreemde deal Google met NHS-ziekenhuizen. Nederland geen haar beter

analytics-1368293_640

 

Recent kwam via een publicatie op de website van de New Scientist naar buiten dat Google via een bedrijf, DeepMind, dat men in 2014 opkocht voor 400 miljoen Pound Sterling, toegang krijgt tot zorggegevens van enkele miljoenen mensen. Die data zijn afkomstig uit drie ziekenhuizen van de Royal Free Trust in Londen. Ze vallen onder de National Health service(NHS). Het gaat om de gegevens van de ongeveer 1,6 miljoen mensen die jaarlijks die ziekenhuizen bezoeken. Ook wordt toegang verkregen tot de door die ziekenhuizen opgeslagen zorggegevens van de afgelopen vijf jaar. Aanvankelijk leek het erop dat de deal tussen Google en de Royal Free Trust alleen over acuut nierlijden zou gaan, maar de nu bekend geworden samenwerkingsovereenkomst laat zien dat het om een veel meer data van legio ziekten gaat. De overeenkomst met een commerciële partij die aan data-mining doet roept veel vragen op. Zowel wat privacy betreft als ook over de wenselijkheid een dergelijk bedrijf te faciliteren bij het exploreren en exploiteren van medische gegevens. In Nederland is het geen haar beter. Tot voor zeer kort konden gegevens uit het DBC InformatieSysteem(DIS) door derden gebruikt worden voor nadere analyse.

Lees verder

24 feb

Verbieden Whatsapp bij artsen klein bier voor in grote privacy-zaken stille Autoriteit Persoonsgegevens

beer-228391_640

Al enige tijd, maar vooral na de jaarwisseling, laat de Autoriteit Persoonsgegevens(AP), voorheen het College bescherming Persoonsgegevens(CBP), van zich horen door het doen van ferme uitspraken. Het gaat dan bijna altijd om privacy-gaan, die op de keper beschouwd als “klein bier” te beschouwen zijn. Zo ging het in januari 2016 ook over camera’s in sauna’s. en in vrachtwagencabines. Grote privacy-zaken worden mondjesmaat aangepakt. Privacy-zaken die de samenleving op dit moment sterk bezig houden, zoals de schendingen van privacy in de jeugdzorg en rond de Suwinet-problematiek krijgen nauwelijks aandacht. Doorzettingsmacht toont de AP daarin nauwelijks. Vaak wordt eerder aangestuurd op nieuwe wetgeving om privacy-gaten te dichten dan dat de AP er uitspraken over doet. Lees verder

23 jan

Autoriteit Persoonsgegevens schetst te rooskleurig beeld veilig gebruik Suwinet

hand-1100895_640Op 21 januari 2016 publiceerde de Autoriteit Persoonsgegevens(AP), voorheen het College Bescherming Persoonsgegevens(CBP), een overzicht over hoe het gesteld is met de navolging door gemeenten van de richtlijnen voor het gebruik van Suwinet. De AP stelt bij monde van haar vice-voorzitter Wilbert Tomesen dat de situatie verbeterd is en dat een aantal gemeenten voldoet aan de norm, maar ook dat er nog steeds gemeenten zijn die dat niveau niet bereikt hebben. Hij wijst wel op de gevaren van het niet goed op orde hebben van de zaken vanwege de mogelijke inbreuken op de privacy. Toch blijft bij lezing van de stukken de indruk hangen dat alles nog veel te rooskleurig wordt voorgesteld..

Lees verder

30 dec

Onderbezetting toezichthouder privacy(CBP) is politieke keuze

currency-1065214_640

Op de webpagina van het NRC-Handelsblad staan op 30 december 2015 een tweetal artikelen die gebaseerd zijn op een openhartig interview met Jacob Kohnstamm, voorzitter van het College Bescherming Persoonsgegevens(CBP). Het eerste heeft als kop “Privacy kan mensen wél wat schelen”, het tweede de kop: “Privacywaakhond CBP kampt met onderbezetting”  (overigens ook deels op www.nu.nl te lezen). Kohnstamm geeft er in aan dat privacy wel degelijk een belangrijk item is. Hij noemt persoonsgegevens ook het nieuwe goud. Daarnaast geeft hij een zeer sterk signaal af dat het CBP zwaar onderbezet is. Hij zegt duidelijk dat er minstens vijf keer zoveel personeel als er nu bij het CBP is, een goed begin zou zijn omdat anders de handhaving van de privacywetgeving in het gedrang komt. Hij heeft meerdere keren bij de politiek neergelegd dat er meer geld en mensen nodig zijn voor de huidige taken plus de uitbreiding door het ingaan van nieuwe regelgeving, maar kreeg nul op het rekest.

Lees verder

08 okt

Jarenlange onveiligheid van DigiD raakt contact patiënten met zorgverzekeraars

password-397657_640

Het College Bescherming Persoons Gegevens(CBP) publiceerde heden(8-10-2015) een op het oog ferme brief waarin gesteld wordt dat het gebruik van het DigiD als identificatiemiddel strenger beveiligd moet worden. Door bijv. het verplicht stellen van het gebruik van een code per SMS-bericht, verstuurd naar het mobiele telefoonnummer van de burger, zou dat volgens het CBP bereikt kunnen worden. Het probleem, waarover het CBP bericht, bestaat al meerdere jaren en is door de overheid zelf opgeroepen. Helaas wordt daar weinig bekendheid aan gegeven. De geconstateerde onveiligheid, waarvoor critici al veel eerder waarschuwden, treft ook de communicatie van de verzekerden met de zorgverzekeraars die allen gebruik maken van de DigiD als inlogmethode.

Lees verder

27 sep

Zeldzame openhartigheid te midden van onwaarheid, mooipraat en juichtaal

truth-257162_640

Op de website van de Vereniging van Zorgaanbieders Voor Zorgcommunicatie(VZVZ) is sinds 14 september 2015 een nieuwe webpagina actief met als kop: ”10 feiten over het LSP” . Daarin worden een aantal oude koeien uit de sloot gehaald, worden wat open deuren ingetrapt en wordt weer met getallen gegoocheld. Toch blijkt VZVZ opeens zeer openhartig op één punt. Dat is het aantal opt-in-toestemmingen van patiënten bij huisartsen. Wat tegenstanders van het Landelijk SchakelPunt(LSP) in het verleden altijd op basis van eigen rekenwerk beweerden blijkt waar te zijn. Het aantal opt-in-toestemmingen bij huisartsen is al lange tijd maar half zo hoog vergeleken bij de apotheken.

Lees verder