14 nov

1 pand, 2 klinieken, 2 ZIS-sen en geen onderlinge elektronische communicatie

Ugeen datacommunicatie zult zeggen: “Hoe kan dat nou in een tijd waarin van alles elektronische aan elkaar gekoppeld wordt?”.  Ik kwam het afgelopen week tegen tijdens polikliniekbezoek in het plaatselijke ziekenhuis. Op polibezoek bij de orthopedische chirurg  van  de Sint Maartenskliniek Woerden bleek dat het onmogelijk was om laboratoriumgegevens in te zien die aangevraagd waren door de cardioloog in hetzelfde pand. Het probleem is dat de cardioloog behoort tot het St. Antoniusziekenhuis locatie Woerden dat een ander computersysteem gebruikt als de in hetzelfde pand gevestigde Sint Maartenskliniek. Het gevolg van het niet in kunnen zien van deze laboratoriumdata was dat opnieuw bloed afgenomen werd in het laboratorium om te zien of ontstekingsparameters verhoogd waren. Op mijn  opmerking op de polikliniek orthopedische chirurgie van de Sint Maartenskliniek tegen de arts, dat dit toch wel vreemd was, kreeg ik als antwoord dat het ook niet goed uit te leggen was aan patiënten. Hoe kan zoiets nu gebeuren?

Lees verder

13 okt

Regeerakkoord: nog eens 40 miljoen euro extra in eHealth pompen

pomp

Binnen het ministerie van VWS gelooft men heilig in het propageren van eHealth om de zorg betaalbaar en bemensbaar te houden. In het deze week gepubliceerde regeerakkoord van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie is in een aparte paragraaf weer stimuleringsgeld in het vooruitzicht gesteld. Veertig miljoen euro voor de komende vier jaar. Dat komt dus neer op tien miljoen per jaar als het kabinet dat steuntop een meerderheid van één zetel de rit uitzit. De definitie van eHealth die in Nederland veel gebruikt wordt  en die in 2002 is opgesteld door de Raad voor de Volksgezondheid, behelst het gebruik van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën, en met name internet-technologie, om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen of te verbeteren. De afgelopen twee jaar is het ministerie met meer dan vol gas eHealth aan het promoten. Recent besteedde ik aandacht aan de vloedgolf van workshops, congressen en symposia, die de komende maanden over het zorgveld worden uitgestort. Naast een hele bedrijfstak die lijkt te zijn ontstaan met al dan niet zinvolle eHealth-toepassingen is er nu ook een circuit opgetuigd met workshops en congressen.

Lees verder

24 sep

Toename frequentie van eHealth-erediensten bij slechte groei belijdende gelovigen

kerk

Op 17 juni 2016 schreef ik op deze website een artikel over eHealth met de titel “De eHealth-hype: een religie”. Daarin beschreef ik hoe eHealth als een soort geloof gepropageerd en beleden wordt. De meest gebruikte definitie van eHealth is: “het gebruik van ICT om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen of te verbeteren”. Met een soort verbetenheid wordt eHealth door het ministerie van VWS aangezwengeld. Vooral omdat het de belofte heeft de zorguitgaven te verminderen. Het probleem is echter dat de toepassing van eHealth in het zorgveld ver achter blijft bij alle verwachtingen. Herhaaldelijk constateert Nictiz dat in de eHealth-monitor die jaarlijks uitkomt. In 2017 heeft het ministerie van VWS, als een nieuw zetje extra financiële steun aangekondigd voor het propageren en ondersteunen van de ontwikkeling van eHealth. Opvallend is hoe in de komende vier maanden een hele serie nascholingen, workshops, congressen en symposia uitgestort worden over het zorgveld om eHealth aan te zwengelen.

Lees verder

08 sep

Sleuren aan eHealth: veel managementtaal om vastlopende schip vlot te willen trekken

touwtrekken

Vandaag trokken twee berichten die ik pal achter elkaar op Twitter voorbij zag komen mijn aandacht. Het eerste ging over het beschikbaar stellen van 12 miljoen euro subsidie door de ministeries van VWS en EZ. Het gaat om subsidiering van eHealth-startups via de subsidiemodule “seed capital technostarters” te verbreden. Het tweede bericht  ging om de vliegwiel-coalitie die alle ehealth-stakeholders rond de tafel gaat zetten. Met deze coalitie, opgericht door de Patiëntenfederatie Nederland en bestaande uit een groep eHealth voorlopers en enthousiastelingen uit de zorg, industrie en beleid, hoopt de federatie digitale zorg in Nederland een boost te geven. Wat uit beide publicatie zonneklaar blijkt en ook anderszins allang duidelijk was, is dat de zegeningen van de eHealth te hoog zijn ingeschat en dat eHealth de beloften die ooit uitgesproken zijn niet waar kan maken in die mate als het ministerie van VWS en zorgverzekeraars hadden ingeschat.

Lees verder

17 aug

Peperdure masterclasses (€ 2655,95-incl.BTW) om stagnerende eHealth te helpen promoten

Geld

Het promoten van eHealth is big business geworden zeker nu al enige tijd blijkt dat de organische groei van eHealth zeer te wensen overlaat. Met cursussen en masterclasses moet de ontwikkeling aangejaagd worden. De meest recente vorm is een serie masterclasses die het online magazine SKIPR georganiseerd heeft. Voor zeven sessies op even zoveel dagen in dit najaar moet welgeteld een bedrag van € 2655,95 neergeteld worden. Al in oktober 2015 schreef ik een artikel over eHealth als de nieuwe kleren van de keizer. Het bestuur zag het allemaal wel maar de gewone burger nog niet. Toen al was duidelijk dat het allemaal niet zo vlotte met de financiële winst die men op het ministerie van VWS bedacht had met de rigoreuze toepassing van ICT in de zorg. Publicitair ging het ministerie daarbij over de rand van het betamelijke gegaan in een brochure van VWS. Daarin liet het ministerie uit de mond van Lucien Engelen optekenen dat zorgverleners die waarschuwde voor aantasting van privacy tot de privacy-maffia behoorden.

Lees verder

09 aug

VWS predikt eHealth-revolutie. D-G Gerritsen doet oproep tot guerrilla patiënten

revolutie

Grote, revolutionaire, woorden uit de mond van directeur-generaal Erik Gerritsen van het ministerie van VWS  zijn te lezen op de website IBestuur Online in een artikel dat op 3 augustus 2017 verscheen. Onder de titel: “Erik Gerritsen: “Ik roep patiënten op tot guerrilla!” was het artikel al gepubliceerd in het  julinummer van het doorgaans rustieke, papieren magazine met die naam. Het is een soort taalgebruik dat doorgaans niet uit de mond van leidinggevenden van een ministerie op t te tekenen valt. De wanhoop druipt van de tekst af. Wanhoop, omdat het ministerie van VWS al enkele jaren met veel geld en energie hoog inzet op eHealth, terwijl het in de praktijk allemaal maar niet wil vlotten. Een stimuleringsprogramma, genaamd VIPP, a raison van 105 miljoen euro is één van de laatste grote eHealth-uitgaven van het ministerie van VWS.  Bij het lezen van de eHealth-monitors van Nictiz en NIVEL van de afgelopen jaren valt  die stagnatie duidelijk op. Alleen al aan de koptekst is het af te lezen. Die van 2015 had als motto ”Tussen vonk en vlam”, die van 2016 ”Meer dan techniek”. Telkens maar weer praat men over stimuleren en aanjagen, terwijl ook al sprake is van enige pressie richting zorgaanbieders en beroepsorganisaties. Nu zijn blijkbaar de patiënten, waar het allemaal voor bedoeld is, aan de beurt. Op een zeer beperkte groep na wil eHealth echt niet zo vlot indalen bij diegenen waar alle zorginspanningen voor bedoeld zijn.

Lees verder

07 aug

De houd-er-de-moed-maar-in show van Nictiz en Nivel over het e-consult

e-consult

Op 1 augustus 2017 publiceerde NIVEL en Nictiz de resultaten van een gezamenlijk onderzoek naar het gebruik van het e-consult. De titel van de publicatie was: “ Zorggebruikers zien zowel positieve als negatieve kanten van het e-consult. Gebruikers zijn positiever over het e-consult dan niet-gebruikers.“ Wat maar heel even wordt aangestipt is dat maar drie procent van de ondervraagden in 2016 gebruik maakten van de mogelijkheid een e-consult te vragen bij huisarts of specialist, dus heel weinig mensen. Het onderzoek vond niet plaats in de open populatie maar in het zogenaamde consumentenpanel van NIVEL. De organisatie is het Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg. Nictiz is het expertisecentrum voor eHealth en houdt zich bezig met het ontwikkelen van standaarden voor zorgcommunicatie. De publicatie vond plaats in het kader van de eHealth-monitor 2017, die begin 2018 moet verschijnen. Het is een publicatie die jaarlijks door beide organisaties gepubliceerd wordt over de stand van zaken rond eHealth. De laatst verschenen  eHealth-monitor is die van 2016. Daarin staat wel dat een aantal eHealth-toepassingen achter blijft bij de verwachting, maar niet duidelijk dat het daadwerkelijke e-consult-gebruik zo fors achterblijft.

Lees verder

21 mrt

Nictiz verwart diagnoses stellen met hypochondrie bevorderen

gezond?

In samenwerking met Nictiz verscheen op 18 maart 2017 in de Volkskrant een artikel van Ellen de Visser en Bard van de Weijer met al titel: “Iedereen kan eigen gezondheid in de gaten houden; maar is de arts daarbij gebaat?” en als subkop: “De moderne patiënt stelt zijn eigen diagnose”. De programmaleider van de eHealth-monitor Johan Krijgsman van Nictiz was verantwoordelijk voor de inhoud, zo blijkt op de Nictiz-website. Bij lezing van het artikel in de Volkrant valt op dat inhoud geenszins de conclusie rechtvaardigt dat de moderne patiënt zijn eigen diagnose stelt. Het verhaal gaat meer over het vastleggen van parameters van  eigen lichaamsfuncties met wearables door de “worried well”, dan om het stellen van diagnoses.  Waar het dan in het artikel wel gaat om een diagnose stellen haalt men een voorbeeld uit een Amerikaans onderzoek aan, dat de toets der kritiek absoluut niet kan doorstaan. De facto staat in het artikel in de Volkskrant eigenlijk niets zinnigs over het zelf diagnoses stellen. In het artikel van de journalisten Ellen de Visser en Bard van den Weijer komt wel ter sprake dat het met veel apps vastleggen van lichaamsfuncties het gevaar in zich draagt dat hypochondrie een serieus risico is.

Lees verder

17 mrt

Sloppy thinking, sloppy statistics, sloppy science bij eHealthpromotie

iWatch en iPhoneHet Nederlandstalige internet magazine Computerworld kwam op 15 maart 2017 met een artikel voorzien van een opzienbarende kop. “Zo redt de Apple Watch levens met deep learning. De Apple Watch ontdekt diabetes en meer aan de hand van hartslag.” Bij kritische lezing van het stuk blijkt de vlag de lading niet te dekken. Aan een elektronisch apparaat en de bijbehorende software worden eigenschappen toegeschreven die in genen dele waar te maken zijn. De bewering dat met een smartwatch van Apple een ziekte als diabetes vastgesteld kan worden, epileptische aanvallen tijdig ontdekt kunnen worden, men vrij nauwkeurig een hoog cholesterolgehalte en slaap-apnoe kan vaststellen wekt zeer grote verwachtingen. De smartwatch zou dat doen op basis van de geregistreerde hartfrequentie en bewegingssensor, waarbij een algoritme kijkt naar verschillen en patronen. Data-analyse, machine learning en deep learning zouden de methodieken zijn waarmee deze afwijkingen vastgesteld kunnen worden. Grote woorden met weinig inhoud.  Met wat basale medische en statistische kennis is dit soort eHealth-propaganda snel te ontzenuwen. Ook blijkt deze berichtgeving mede gebaseerd te zijn op onderzoek dat eerder dit jaar, in januari 2017 gepubliceerd werd door de Stanford University uit de V.S. Die publicatie is gewoonweg “sloppy science”. In de laatste alinea staat er een verwijzing naar. Diagnostische eigenschappen worden daarin toegeschreven aan de zogenaamde wearables, smartwatches en handheld meters, die niet waar te maken zijn.

Lees verder

06 mrt

Reanimatie kwakkelend eConsult is veelzeggend

AED

Het loopt allemaal met het eConsult, het elektronisch raadplegen van de huisarts patiënt door de patiënt allemaal zo vlot niet. Beleidsmakers op het ministerie van VWS en bij Nictiz, het expertisecentrum voor standaardisatie en eHealth hadden zich er heel veel van voorgesteld, maar de praktijk blijkt weerbarstiger te zijn. Tijdens de laatste eHealthweek in januari organiseerden organiseren Nictiz, Stichting Ikone en het Design Thinking Center samen een workshop met als titel: “het eConsult bij de huisarts: van belofte naar praktijk”. Duidelijk is dat men door heeft dat het door de bevolking breed omarmen van het eConsult niet plaats vindt. Tijdens de workshop probeerden de aanwezigen oplossingsrichtingen te bedenken om de adoptie van het elektronische consult via een patiëntenportaal te verbeteren. Via deze portalen vinden ook andere activiteiten plaats, namelijk het afspraken maken en het aanvragen van herhaalmedicatie. In de nabije toekomst moeten de portalen ook inzage in het gegevens uit eigen medisch dossier mogelijk maken. Een kwakkelende ontwikkeling bij het eConsult heeft daarom een veel grotere impact. Ook op andere eHealth-gebieden loopt het trouwens niet zo vlekkeloos als propagandisten ons volhouden.

Lees verder