04 apr

Pilot Whitebox succesvol afgerond: het privacybeschermende alternatief voor het LSP in productie genomen

whitebox2In 2015 werd een pilot gestart om te onderzoeken hoe de Whitebox functioneert als decentraal zorgcommunicatie-systeem voor huisartsen. De pilot heeft laten zien dat de Whitebox goed functioneert in de productieomgeving van de Huisartsenposten Amsterdam (HpA). Vanwege de positieve reacties van gebruikers, nemen de HpA de Whitebox nu in productie. In 2011 werd de wet-EPD die als doel had om het LSP verplicht in te voeren onder de naam “Landelijk Elektronisch Patiëntendossier”, weggestemd door de Eerste Kamer. Het voorstel werd unaniem afgewezen vanwege zorgen over onder meer de mate van (onnodige) centralisatie van het systeem en privacybescherming en veiligheid. Nu het Landelijk Schakelpunt (LSP) in aangepaste vorm toch grootschalig is ingevoerd, zijn de genoemde zorgen niet weggenomen. Zo bleek uit een survey van de Huisartsenkring Amsterdam (HKA) in 2014 dat een overgrote meerderheid van de huisartsen (73%) – inclusief een ruime meerderheid van artsen die reeds het LSP gebruikten- liever een regionaal alternatief zou gebruiken. Ook recent bleek uit een enquête door Medisch Contact dat veel huisartsen die een LSP aansluiting hebben, het systeem niet gebruiken; er blijven zorgen privacy. De survey van de HKA was de directe aanleiding voor Whitebox Systems om een veilig, decentraal communicatiesysteem voor de zorg te ontwikkelen: de Whitebox.

Pilot

De pilot met de Whitebox toont aan dat privacy-by-design werkt als moderne standaard voor zorgcommunicatie. Kernpunt in de architectuur is het decentrale beheer van toegang. Dit eigenaarschap bij de (huis)arts en de patiënt is in het ontwerp van het systeem consequent doorgevoerd. De Whitebox is een kastje dat van de huisarts is en dat verbonden is met het lokale huisarts informatie systeem (HIS). De Whitebox introduceert push autorisatie waarbij de huisarts fijnmazig bepaalt wie toegang krijgt, zodat patiëntgegevens alleen worden uitgewisseld met andere zorgverleners als dat nodig is. Het gegevenstransport is end-to-end beveiligd (van begin tot eind versleuteld). Uniek is ook dat de huisarts en patiënt zelf een format voor gegevensuitwisseling kunnen kiezen. Patiënten krijgen zeggenschap over hun medische gegevens met onder meer een persoonlijke Whitebox account.

Praktijktest

De Whitebox is getest door circa 70 procent van de huisartsen in Amsterdam die Tetra-HIS als huisartsensysteem gebruiken. Technisch functioneert het systeem naar behoren. Dat de controle over gegevensuitwisseling geheel bij de arts en de patiënt worden gelegd met de Whitebox wordt op prijs gesteld door de deelnemers. Artsen geven aan dat het systeem eenvoudig in gebruik is, en dat het model goed aan patiënten is uit te leggen. Naast de primaire koppeling met de huisartsenpost vonden huisartsen extra toepassingen van de Whitebox zoals een visite-App en een dag-/vakantie-waarneming-App erg handig. Optimale bescherming van het medisch beroepsgeheim in elektronische communicatie kan dus hand in hand gaan met gebruiksgemak.

Onderzoek UvA

Met het pilotverslag wordt ook onafhankelijk onderzoek van de Universiteit van Amsterdam over opvattingen over elektronisch uitwisselen van medische gegevens gepresenteerd. Uit het onderzoek onder patiënten blijkt dat zij meer zeggenschap willen, en dat een systeem zoals de Whitebox toegevoegde waarde heeft ten opzichte van (alleen) het LSP. Hiermee onderschrijft het onderzoek onze stelling dat het bieden van een Whitebox én een LSP binnen de huisartsenpraktijk belangrijk is.

De decentrale standaard van de Whitebox wordt nu verder ontwikkeld om ook doorverwijzingen en gezamenlijk beheer van het medicatiedossier door huisarts en de eigen apotheek te ondersteunen. Ook wordt gewerkt aan bijvoorbeeld koppelingen met wearables. Whitebox Systems verwacht dat koppelingen met andere huisartssystemen eenvoudig uitgevoerd kunnen worden wanneer HIS-leveranciers de koppeling willen ondersteunen. We hopen dat de release van de pilot zal zorgen voor brede adoptie van de Whitebox in Nederland. Want patiënten en artsen verdienen een privacybeschermende optie om elektronisch medische gegevens uit te wisselen.

W.J. Jongejan

Persbericht van HuisartsenKring Amsterdam(LHV)/Huisartsenposten Amsterdam dd 03-04-2018

Management-samenvatting van de pilotresultaten

Uitgebreide samenvatting van de pilot resultaten

Het onderzoek van de Vrije Universiteit naar de minimale Professionele Samenvatting.

Het artikel met daarin het ontwerp van de minimale Professionele Samenvatting

 

 

21 mrt

Beleidsmakers NICTIZ bedenken digitaliseringsparadox voor huisartsen

digitaal

Op 19 maart 2018 publiceerde Nictiz, het standaardisatie en expertisecentrum voor zorg-ICT, een zogeheten whitepaper met als titel ”Toekomst digitalisering eerstelijnszorg Huisartsen”. Daarin introduceren de schrijvers, Quintus Bosman en Jan de Boer, de tot nu toe onbekende digitaliseringsparadox in de eerstelijns IT. Zij stellen in het stuk dat er een noodzaak is voor het doorbreken van die paradox en bedachten oplossingsrichtingen. In de ogen van Nictiz stagneert namelijk de ontwikkeling van de huisartsautomatisering en denkt men dat die niet klaar is voor de digitale toekomst. Het is het zoveelste beleidsstuk, dat de ontwikkeling van de ICT in de zorg moet aanjagen en voorstelt de schouders er weer eens flink onder te zetten. Het geheel ademt de sfeer van het niet voldoen aan de verwachtingen van hen die beleid over zorg-ICT bedenken. Daarbij lijkt er onvoldoende historisch besef te bestaan bij Nictiz over eerdere pogingen vanuit de huisartsenwereld om tot uniformering van de HuisartsInformatieSystemen(HIS-sen) te komen. Het is staand beleid van het ministerie van VWS om ICT-ontwikkelingen in de zorg sterk te propageren. Het is uitermate de vraag of de nu door Nictiz gekozen weg zo verstandig is bij het dociel volgen van “His masters Voice  Al eerder liet ik bij diverse eHealth-ontwikkelingen, aangejaagd een kritisch geluid horen.

Lees verder

15 jan

Afwijkende opvattingen over AVG door leverancier ZIS

vraagtekens

Recent, op 2 januari 2018, publiceerde ik op deze website een bijdrage over de Algemene Verordening Gegevensbescherming die op 25 mei 2018 ingaat. Ik beschreef de enorme hoeveelheid papierwerk die de kleinschalig werkenden zorgaanbieders boven het hoofd hangt, maar ook de onmogelijkheid om een reële juridisch volwaardige partij te zijn ten opzichte van grote ICT-leveranciers, bijvoorbeeld die van het HuisartsInformatieSysteem(HIS). Deze week werd mij op de website van Medisch Contact duidelijk dat exact hetzelfde probleem speelt bij minimaal één van de grote twee Ziekenhuis Informatie Systeem(ZIS) leveranciers, Chipsoft. In een artikel “Afspraken over veiligheid patiëntgegevens: niet voor ons?” van de hand van Mark van Houdenhoven, CEO van de Maartenskliniek en bijzonder hoogleraar Economische bedrijfsvoering in de gezondheidszorg aan de Faculteit der managementwetenschappen van de Radboud Universiteit in Nijmegen doet hij  een boekje open over het niet willen tekenen door Chipsoft van de bewerkersovereenkomst, nodig voor de AVG. Tussen de regels door wordt duidelijk dat de ZIS-leverancier een wel heel erg dominante positie inneemt.

Lees verder

02 jan

Vooral nieuwe ordners nodig voor huisartsen bij invoering AVG

AVG-ordners

Op 25 mei 2018 gaat de Algemene Verordening Gegevensverwerking(AVG), gebaseerd op Europese regelgeving in. In het Engels heet deze regelgeving de General Data Protection Regulation (GDPR). De AVG is in mei 2016 in werking getreden. Van organisaties wordt verwacht dat zij vanaf die tijd hun bedrijfsvoering met de AVG in overeenstemming brengen. Zij krijgen daarvoor tot 25 mei 2018 de tijd. De regeling die op zich nobele doelen nastreeft zoals o.a. transparantie, gegevens-, doel-, bewaar-beperking, juistheid, integriteit, vertrouwelijkheid en verantwoording voor de verzamelde data lijkt echter voor de geautomatiseerde huisarts eerder een slang die zich zelf in de staart bijt. Het lijkt zinnig voor huisartspraktijk in eerste instantie een aantal nieuwe  ordners aan te schaffen om alle papierwinkel die vast zit aan de invoering van de AVG eerst eens op te slaan alvorens het uitvoeren ervan te overwegen.

Lees verder

15 dec

Bangmakerij Nederlandse huisartsen met cyberaanvallen in de VS

bang

Onder de kop “Ruime meerderheid huisartsen te maken met cyberaanval” stond op 14 december 2017 een artikel op de website van het online magazine ICT&Health.  Bij het lezen van deze kop had ik direct het gevoel iets gemist te hebben in mijn contacten met zittende  huisartsen, omdat ik de in de kop geschetste situatie niet herkende. Bij lezing van de tekst van het artikel blijkt het helemaal niet te gaan om Nederlandse huisartsen, maar heeft de schrijver van het artikel het over huisartsen in de Verenigde StatenVS). Het blijkt namelijk te gaan om een onderzoek van het bedrijf Accenture, een internationaal organisatieadviesbureau, in samenwerking met de American Medical Association(AMA). ICT&Health maakt de link naar ons land door in één zinnetje te laten weten dat het onderzoek een eye-opener voor Nederland zou moeten zijn. Bij nadere lezing van de teksten op de websites van Accenture en de AMA blijkt het te gaan om een onderzoek bij 1300 “physicians” in de periode juli en augustus 2017.

Lees verder

21 nov

Beperkte appreciatie specialisten van ziekenhuis-informatie-systemen volkomen logisch

medisch specialist

In een voorpublicatie bij de eHealthmonitor 2017 door  Nictiz en Nivel die op 13 november 2017 verscheen, bespreken beide organisaties het gebruik van en de wensen over zorginformatiesystemen door respectievelijk huisartsen en medisch specialisten. De eHealthmonitor 2017 verschijnt op 23 november 2017. Er blijkt een enorm verschil te zijn tussen de appreciatie van de systemen die huisartsen en die specialisten gebruiken. Bij de huisartsen is slechts 18 procent van mening dat hun Huisarts InformatieSysteem(HIS) niet naar behoren werkt, terwijl van de medisch specialisten 48 procent dat vindt van het Ziekenhuis InformatieSysteem(ZIS). Nader onderzoek wordt aangekondigd. Is dat eigenlijk wel nodig? Met een beetje kennis van zaken van de huisarts- en ziekenhuiswereld is het heel simpel om dit grote verschil te verklaren. Het heeft te maken met de manier waarop keuzes voor systemen tot stand komen, alternatieven tussentijds gekozen kunnen worden en artsen geacht worden te werken met systemen die door anderen dan zijzelf geselecteerd zijn. specialisten blijken zich eigenlijk aleen anoniem duidelijk uit te kunnen spreken over hun ZIS-sen.

Lees verder

12 jun

Enorme boete voor EPD-leverancier in V.S. Hoe is het hier?

boeteIn de Verenigde Staten kreeg de landelijk opererende leverancier eClinicalWorks die een gelijknamig elektronisch patiënt dossier(EPD) verkoopt aan dokterspraktijken en ziekenhuizen, zeer recent een megaboete van 155 miljoen dollar vanwege het frauderen bij de certificatie door de overheid. Niet alleen het bedrijf maar ook een productontwikkelaar en twee projectmanagers kregen boetes. De fraude bestond uit het verborgen houden van essentiële gebreken in het EPD. Daarnaast bleek het bedrijf ook aan haar klanten bedragen van rond de 500 dollar te betalen als die het EPD aanbevolen aan anderen zodra die het EPD aanschaften. Bij de oplegging van de boete werd ook bepaald dat aan de klokkenluider die deze fraude aan het licht hielp brengen een bedrag van rond de 30 miljoen dollar zal ontvangen.

Lees verder

29 mei

40 % korting op aansluitkosten en desperate oproep om LSP te gebruiken

kortingVolgens informatie op de website van de Vereniging van Zorgaanbieders Voor Zorgcommunicatie(VZVZ), die verantwoordelijk is voor het Landelijk SchakelPunt(LSP), is 91 procent van de huisartspraktijken aangesloten op het LSP. Het aantal niet aangesloten praktijken is vrij stabiel, met name omdat een aantal huisartsen om principiële redenen niet een aansluiting op dit systeem wenst te hebben. Op diverse manieren wordt geprobeerd om niet aangesloten huisartsen over te halen. Enerzijds gebeurt dat door in te spelen op de gevoelens van professionals, anderzijds wordt ook het inzetten van financiële “lokkertjes” niet geschuwd.  Niet op het LSP aangesloten huisartsen, die gebruik maken van het huisartsinformatiesysteem(HIS) Medicom kregen recent een aansluitaanbod van de leverancier PharmaPartners, waarbij een korting van veertig procent gegeven wordt in een actie die tot eind juni 2017 loopt. Niet is te dol om te proberen de laatste groep niet-aangeslotenen over te halen. Het probleem voor VZVZ is echter dat het aantal aangeslotenen op het LSP niet alles zegt. Burgens dienen hun opt-in-toestemming te geven bij een aangesloten huisarts om hun gegevens beschikbaar te stellen voor inzage. Dat gebeurt massaal niet. Tot nu toe is maar één derde van de Nederlanders bereid de gegevens  te doen delen.

Lees verder

04 nov

Is de Persoonlijke GezondheidsOmgeving wel zo makkelijk te vullen met huisartsgegevens?

Verplaatsen huisarts-data

Die vraag dient men zich te stellen als het gaat om gegevens uit huisartsinformatie-systemen(HIS-sen). Na het aannemen van het wetsvoorstel 33509 op 25 oktober 2016 is onder andere de wettelijke basis gelegd om te komen tot het vastleggen van gegevens van zorgverleners in een door de patiënt beheerd dossier. Voorheen heette dat het Persoonlijk GezondheidsDossier(PGD), maar nu heet het sinds kort opeens de Persoonlijke GezondheidsOmgeving(PGO). Het begrip PGD wordt waarschijnlijk als te beladen ervaren. Zowel het ministerie van VWS als de Patiëntenfederatie Nederland spreken de laatste weken over MedMij als PGO. Die PGO zal wel gevuld moeten worden met data afkomstig van zorgverleners. Daar zitten in de praktijk onverwachtse haken en ogen aan als het gaat om gegevens afkomstig van huisartsen. Het kan zijn dat ook data van andere categorieën zorgaanbieders problemen geven, maar daar heb ik geen zicht op. HIS-sen waren en zijn niet toegerust voor de nu gevraagde functie. Er bestaan maar beperkte mogelijkheden om een kopie van de medische data uit een HIS te halen en in te lezen in andere systemen, laat staan dat zulks met een selectie van die data makkelijk en volledig kan.

Lees verder

26 okt

Overstap datacentrum verloopt niet vlekkeloos voor Medicom

datacentrum

Het huisartsinformatiesysteem(HIS) Medicom van PharmaPartners stapt over van het KPN Cyber Center Flevoland naar een datacentrum van Pink Roccade Healthcare. Ik berichtte daar op 20 juli 2016 over.  Het overzetten van de Medicom-clusters heeft al plaats gevonden. Bij Medicom werkt men in groepen van huisartsen en apothekers, clusters genaamd. Naast het overzetten van deze data zouden deze week een aantal centrale componenten overgezet gaan worden. Op de eerste dag, 24 oktober, trad een storing op in het datacentrum, waar wel een oplossing voor gevonden werd maar onzeker was of er een stabiele situatie bestond. De migratieactiviteiten die de rest van de week gepland stonden zijn nu tot nader order uitgesteld tot men zeker is van een stabiele omgeving. Het probleem speelt niet alleen voor het HIS Medicom maar ook voor het huisartsenpostsysteem Hapicom en het apotheeksysteem Pharmacom. Deze problematiek maakt weer eens duidelijk dat het overzetten van een HIS naar  een ander datacentrum een kwetsbare operatie is. Niet alleen voor Medicom. Het kan alle HIS-sen overkomen.

Lees verder