image_pdfimage_print
21 okt 2020

(Bijna) verdronken in de zorgdata? Ja dat kan!

verdronkenIn de zorg registreert men veel, heel veel gegevens in elektronische dossiers. Daardoor kan het voorkomen dat men door de bomen het bos niet meer ziet, zelfs al slaat de zorgverlener de data gestructureerd op. De veelheid van informatie ontneemt dan het zicht op wat op een bepaald moment essentieel is. Het is een onderwerp dat ook gebruikersverenigingen van huisarts-informatie-systemen(HIS-sen) bezighoudt. Aan de hand van een persoonlijk ervaring van enkele weken terug wil ik het onderwerp van het(bijna) verdrinken in vastgelegde data met u doornemen. Die ervaring betreft een pre-operatieve screening vanwege, laten we zeggen, groot onderhoud aan schrijver dezes. Daarbij viel op hoe nauwkeurig uitgevraagde en opgestuurde  informatie opnieuw uitgevraagd werd met ontkenning van het al vastgelegd zijn van deze informatie. Door enige vasthoudendheid lukte het mij de betrokken personen uit te leggen dat die informatie al in het systeem moest zitten en vonden ze het. Lees verder

04 jun 2020

Twee maal betalen voor conversie/samenvoeging van één HIS met ander

Twee Het komt met enige regelmaat voor dat een huisartspraktijk van het ene huisartsinformatie-systeem(HIS) overstapt naar een ander. Aangezien er in Nederland acht HIS-sen zijn die veel hetzelfde doen, maar allemaal telkens op een net iets andere manier, dient er dan een database-conversie plaats te vinden. De HIS-leveranciers doen dat, soms ook aparte bedrijfjes(MediPC bijvoorbeeld). Voor die bezigheid brengt men dan kosten in rekening bij de praktijkhouder. Recent hoorde ik van een praktijkhouder, Gerben Lochorn, dat hij twee maal de niet geringe kosten moest betalen.  Het betrof geen overstap van HIS binnen een praktijk, maar om een overname van praktijk met HIS A, waarbij de database toegevoegd werd aan een grote praktijkdatabase met HIS B. Een conversie plus samenvoeging dus. De praktijkhouder in kwestie managet meerdere praktijken. Hij kreeg voor de overstap twee maal een rekening. Eén voor een exit-conversie uit HIS A en één voor een importconversie in HIS B.

Lees verder

02 jun 2020

HIS-leveranciers knoeien met koppelverkoop MedMij-stekker en patiëntenportaal

HIS-leveranciersOp 1 juli 2017 ging de Wet cliëntenrechten bij elektronische verwerking van gegevens in. Op basis daarvan moest uiterlijk 1 juli 2020 een patiënt kosteloos inzage krijgen in bij de zorgverlener vastgelegde zorgdata. Ook dient de patiënt kosteloos een elektronisch afschrift van het dossier te krijgen. Om allerlei redenen zijn er vertragingen rond die ingangsdatum van 1 juli aanstaande. De eerste is dat de bij de wet verplichte gespecificeerde toestemming niet goed realiseerbaar bleek. Ten tweede omdat een voor het elektronisch inzage geven benodigde informatiestandaard van Nictiz niet af is. De zorgdata zouden in een Persoonlijke GezondheidsOmgeving(PGO), een app op een smartphone, inzichtelijk moeten zijn. Niet eerder dan 1 januari 2021 wordt verwacht dat zoiets gaat lukken. Leveranciers van huisartsinformatie-systemen(HIS-sen) krijgen in het kader van het OPEN-programma 9 miljoen euro betaald voor het daarvoor geschikt maken van de HIS-en. Maar komen nu met een bedenkelijke koppelverkoop. Lees verder

30 mrt 2020

Corona-opt-in voor LSP: haken en ogen plus proportionaliteit

corona-opt-inDoor de uitbraak van de coronacrisis hebben huisartsenposten behoefte aan het snel verkrijgen van beschikbare informatie over onderliggende gezondheidstoestand van patiënten. Daarvoor kan de HAP via het Landelijke SchakelPunt(LSP) de Professionele Samenvatting(PS) opvragen mits de patiënt toestemming gaf om die gegevens te doen delen. Het LSP is echter thans maar beperkt bruikbaar voor dit doel, omdat ruim de helft van de Nederlanders geen toestemming liet noteren bij de huisarts om die data opvraagbaar te maken. Koepels van eerste- en tweedelijnszorgverleners, zoals de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen(NVZ), de Landelijke HuisartsenVereniging(LHV), Nederlands HuisartsenGenootschap(NHG), InEEN aangevuld met de PatIëntenfederatie Nederland zijn in gesprek gegaan met minister de Jonge van VWS om het aantal op de HAP benaderbare huisartsendossiers in deze corona-crisis te vergroten. Dat lijkt op het oog simpel, maar heeft nogal wat haken en ogen. Het zal relatief lang duren voor het gerealiseerd is en zal niet keten-breed toegepast kunnen worden.

Lees verder

18 feb 2020

Weer verdwijnt 75 miljoen euro in de niet te dempen zorgcommunicatie-put

miljoenOp 6 februari 2020 maakte het online magazine SmartHealth bekend dat het in gebruik nemen van de Persoonlijke GezondheidsOmgevingen(PGO’s) per 1 juli 2020 niet ging lukken. Op 7 februari ging BNR Nieuwsradio er met een interview verder op in. Een PGO is een app of website waarop  patiënten hun medische gegevens afkomstig uit ziekenhuis, apotheek of huisarts elektronisch kunnen opslaan. Volgens de Wet cliëntenrechten bij elektronische verwerking van gegevens zou de patiënt per 1 juli 2020 de bij zorgverleners vastgelegde gegevens moeten kunnen opslaan in een PGO. Dat gaat niet lukken. BNR maakte met informatie van SmartHealth duidelijk dat het complex is om gegevens afkomstig uit verschillende bronnen, samen te voegen in een PGO. Het is complex omdat alle bronnen, ziekenhuis informatiesystemen( ZIS-sen), apotheekinformatiesystemen(AIS-sen) en huisartsinformatiesystemen(HIS-sen) allemaal verschillende manieren kennen om data op te slaan. Lees verder

12 feb 2020

Gaat ACM ook onderzoek doen naar rol VWS bij ontstaan machtspositie zorgICT-leveranciers?

ACMAfgelopen week liet de Autoriteit Consument en Markt(ACM) weten dat zij in 2020 en 2021 onderzoek gaat doen naar de marktmacht van leveranciers van zorginformatiesystemen. Ze beperkt zich in dit onderzoek niet tot een enkele sector binnen de zorgICT, maar start een sector-breed onderzoek onder andere naar systemen voor elektronische patiëntendossiers. Dit onderzoek lijkt geluxeerd door de ophef die medio 2019 is ontstaan over de machtsposities van de leveranciers van ziekenhuis-informatie-systemen(ZIS-sen). Het online magazine SKIPR  besteedde afgelopen week ook aandacht aan dit bericht van de ACM. Er bestaat in de zorgsector al lange tijd ontevredenheid bij zorgverleners over de machtspositie van leveranciers van zorg-informatie-systemen(XIS-sen). Medio 2019 culmineerde dat door een uitzending van De Monitor op tv op 8 september. Kamervragen werden gesteld. In kranten stonden opinieartikelen o.a.  van de bestuursvoorzitter van de St. Maartenskliniek, Maarten van Houdenhoven. Het ministerie van VWS speelt echter in dit alles ook een rol. Lees verder

04 feb 2020

Met het updaten van een HIS gaat er nogal eens wat mis

updatenHuisarts Informatie Systemen(HIS-sen) zijn geen statische programma’s. Aan deze elektronische medische dossiers vindt continu onderhoud plaats. De leverancier zorgt regelmatig voor updates van het HIS. Daarbij loopt niet altijd alles vlekkeloos. Een bekend verschijnsel bij meerdere HIS-sen is dat na een update de “performance” soms opeens achteruit gaat. Daarmee wordt de snelheid bedoeld, waarmee de schermopbouw plaats vindt na aanklikken van een keuze. Ook vliegt de gebruiker dan soms ongewild uit het programma, waardoor opnieuw opstarten nodig is. Eén en ander is betekent een enorme verstoring van de workflow in de praktijken. De problemen lost men na kortere of langere tijd op. Het leidt echter tot veel irritatie op de werkvloer. Ondanks uitgebreid testen van een update door leverancier en huisarts-testers blijkt het toch mis te kunnen gaan. De hoofdreden is dat een HIS een soort kerstboom geworden is met wat eigen ballen, maar ook heel veel andersoortige ballen. Lees verder

03 jun 2019

TRACE-studie(AMC) gebruikt onjuiste juridische argumentatie voor toegang huisartsdossiers

toegang huisartsdossiersOp 24 mei 2019 publiceerde ik een artikel met de titel “Huisartsdossiers in kader project inzien met opt-out-toestemming ontoelaatbaar”.  Hierin bracht ik ter sprake dat in het kader van een onderzoeksproject, TRACE genaamd, vanuit het Amsterdam UMC locatie AMC, onderzoekers toestemming vroegen aan patiënten om hun huisartsdossiers te mogen inzien op opt-out-basis. Dat is een zeer ongewone en ongewenste gang van zaken. Na publicatie van mijn artikel had ik contact met de hoofdonderzoeker van dit project. Die verbaasde zich over mijn kritiek en gaf aan op welke juridische gronden de onderzoekers  de opt-out-vraag gerechtvaardigd vinden. Die argumenten zijn volgens hem verwoord in een artikel dat op 28 januari 2019 verscheen in het Tijdschrift voor Gezondheidswetenschappen. Het is geschreven door  Scholte, Kranendonk, Paardekooper en Ploem, allen in dienst van het AMC te Amsterdam. De titel is: “Hergebruik van patiëntgegevens voor wetenschappelijk onderzoek: op weg naar eenduidige spelregels. “. Bij lezing van dit artikel valt meteen op dat het artikel absoluut niet van toepassing is op patiëntgegevens in huisarts-informatie-systemen(HIS-sen). Daar zal ik nader op ingaan  Lees verder

24 apr 2019

VWS wil armoe van toestemmingsregister zorgcommunicatie de XIS-sen in fietsen

fietsen

Recent, op 9 april 2019, stuurde Bruno Bruins, minister voor de zorg, zijn tweede brief over de elektronische gegevensuitwisseling in de zorg aan de Tweede Kamer. Ik schreef er op 11 april op dit medium een blog over. In gesprek met diverse mensen die zowel inhoudelijk als publicitair betrokken zijn bij deze materie blijkt dat iedereen eigenlijk met hetzelfde gevoel zit. Waar wil de minister, dus VWS, naar toe met de toestemmingsvragen voor elektronische zorgcommunicatie. De brief roept velerlei vragen op en is niet eenduidig. Het kernpunt in de woorden van de minister is dat hij vindt dat er voor elektronische zorgcommunicatie vaker toestemming moet worden gevraagd dan voor papieren uitwisseling. Daarom wil hij in de Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg(Wabvpz) artikel 15a lid 1 wijzigen. In dit artikel is namelijk de toestemming beschreven voor het elektronisch beschikbaar maken van gegevens voor andere zorgaanbieders via een uitwisselsysteem. In dit artikel zal ik in mijn exegese van de brief stap voor stap het voornemen van VWS ontrafelen. Het is wel wat tekst maar dan heb je ook wat. Lees verder

08 mrt 2019

Mag een ziekenhuis (vervolg)hulp weigeren als patiënt opslag van bepaalde data in ZIS weigert?

weigering

Recent deed zich een interessante casus voor over het weigeren van een ziekenhuis om zorg te verlenen als een patiënt niet wil dat bepaalde gegevens opgeslagen worden in een ziekenhuis-informatie-systeem(ZIS). De bereidheid was er wel van patiëntzijde om een papieren vragenlijst in te vullen voor een ingreep, mits die niet integraal in het ZIS opgenomen zou worden. Het ziekenhuis weigerde dit. Men stelde dat als de data van die lijst in het ZIS  niet ingevoerd mochten worden de geplande behandeling niet kon doorgaan. Met het advies dan elders hulp te zoeken. Getriggerd door berichtgeving in september 2018 rond het ZIS Chipsoft in het Leids Universitair Medisch Centrum(LUMC) had de patiënt geen vertrouwen in de  opslag van alle medische data in dit type ZIS in het behandelende ziekenhuis. De consequentie van een kritische houding tegen het door het ziekenhuis gebruikte ZIS is dus blijkbaar dat een ziekenhuis (vervolg)behandeling stopt als niet meegewerkt wordt. Lees verder