26 apr

Na onderzoek IGZ stopte farmaceut Eli Lilly recent ondersteuning erectiepillensite

Spaanse pepers

Rond de jaarwisseling publiceerde ik een drieluik over de nogal vreemde handel in erectiepillen door het bedrijf DokterJaap. Op 29 december 2016 , op 2 januari 2017 en op 19 januari 2017 verschenen deze artikelen.  Het bedrijf positioneert zich als intermediair tussen de patiënt en de dokter bij het verkrijgen van de erectiepillen. Het  profileert zich met als kreten als econsult en eHealth als een moderne vorm van dienstverlening in de gezondheidszorg. Vreemd in de door het bedrijf geconstrueerde keten was de actieve ondersteuning door het farmaceutische concern Eli Lilly, zelf producent van een type erectiepil. Daarnaast is vreemd dat het bedrijf email gebruikt om de huisarts een lijst met klachten van de patiënt op te sturen om een econsult voor die patiënt te bewerkstelligen bij diens huisarts waarin een recept voor een specifiek bestelde erectiepil gevraagd wordt. In de keten die het bedrijf opzette vallen ook de zeer hoge marges op die dokter Jaap hanteert bij de verkoop van de pillen.( Zie artikel van 19 januari 2017). Nadat het Dagblad van het Noorden ook aandacht hieraan besteedde volgden Kamervragen, waarin de minister van VWS onderzoek door de Inspectie voor de GezondheidsZorg(IGZ) aankondigde en de handelswijze van het bedrijf doorgaf aan de Autoriteit Persoonsgegevens. Uit een verklaring op de website van Dokter Jaap blijkt dat de farmaceut Eli Lilly inmiddels de banden met Dokter Jaap verbroken heeft.

Lees verder

27 feb

VWS wil financiële dwang op zorgaanbieders om ICT-producenten onder druk te zetten

Omdat standaardisatie in de zorg-ICT lange tijd een verwaarloosd item was, is het met de interoperabiliteit van zorg-ICT-systemen niet goed gesteld. Het ministerie VWS heeft niet op tijd herkend welke grote veranderingen in de zorg plaatsvonden op het gebied van de ICT en zich niet tijdig gerealiseerd wat er gebeurt al je de markt zijn gang laat gaan. Veel systemen zijn daarom zo ontworpen dat een klant afhankelijk is van de leverancier voor producten en diensten, omdat hij niet in staat is om van leverancier te veranderen zonder substantiële omschakelingskosten of ongemak. Dat is een “vendor lock-in”. Door het afschermen van het eigen product is de interoperabiliteit vaak slecht. Het ministerie van VWS denkt daar verandering in te kunnen brengen. Zeer recent sprak de secretaris generaal Erik Gerritsen gespierde taal waarmee hij een oplossingsrichting denkt aan te geven voor dit probleem. Aangezien het zogenaamde informatieberaad zorg, waarin een aantal koepelorganisaties uit de zorg, VWS, zorgverzekeraars en ICT-leveranciers meerdere keren per jaar met elkaar spreken geen doorzettingsmacht heeft, wil VWS interoperabiliteit en het gebruik van standaarden door zorg-ICT-leveranciers gaan regelen door de zorgaanbieders financieel onder druk te zetten. De laatsten zouden dan de leveranciers onder druk moeten gaan zetten.  In biljarttermen kan je dat “spelen over de lange band” noemen.

Lees verder

06 feb

Spuit elf geeft modder: Ondernemersclubs preken digitale zorgrevolutie

Niet geheel toevallig aan het einde van de eHealthweek 2017(21 t/m 27 januari) kwamen de ondernemers verenigingen VNO-NCW en MKB-Nederland, en een aantal leden met een visie-document.  Onder die leden zijn brancheorganisaties, zoals GGZ Nederland, maar ook Zorgverzekeraars Nederland, de Nederlandse Vereniging van Banken en verenigingen van farmaceutische bedrijven. Onder het motto van NL Next Level is de titel : “Vooruit met de zorg: beter, slimmer, menselijker”.  Daarin predikt men de digitale zorgrevolutie en stelt men dat de vierde industriële revolutie de Nederlandse gezondheidszorg gaat transformeren. In een tijd waarin het uitgangspunt van marktwerking in de zorg ernstig ter discussie staat en vorige week de Tweede Kamer een verbod op winstuitkering door zorgverzekeraars aannam, komen de ondernemersverenigingen met voorstellen voor meer marktwerking, winstuitkering bij inbreng van risicodragend kapitaal en zo min mogelijk toezicht. In het 26 pagina’s tellende rapport staat werkelijk niets nieuws, laat staan iets revolutionairs.  Alles wat erin staat is al eens de afgelopen twee jaar door het ministerie van VWS,  eHealth-propagandisten en meerdere vertegenwoordigers van bedrijven met een belang in de zorg-ICT verkondigd. Het lijkt te horen bij het verspreiden van het eHealth als een religie. De gedachte lijkt te zijn dat door herhaling van de boodschap iedereen er wel in gaat geloven.

Lees verder

16 jan

Big Data, WRR, kabinet, onschuldpresumptie en de zorg

WRR

In april 2016 presenteerde de Wetenschappelijk Raard voor het Regeringsbeleid(WRR) een interessant rapport, genaamd “Big Data in een vrije en veilige samenleving” . Het 172 pagina’s tellende rapport kent ook een zeer leesbare samenvatting van 14 pagina’s. De WRR constateert terecht dat Big Data-analyse naast kansen ook forse risico’s kent. Eén van de grootste zorgen is de inmenging in de persoonlijke levenssfeer. Het kabinetsantwoord volgde op 11 november 2016, waarin eerst de conclusies van de WRR beaamd worden, maar in de loop van het stuk steeds meer slagen om de arm genomen worden en ontkrachtende opmerkingen worden gemaakt over diezelfde standpunten met name als het gaat om transparantie. Eén van de zaken waarover de WRR en het kabinet fors van mening verschillen is de onschuldpresumptie (Latijn: praesumptio innocentiae). Dat  is een grondbeginsel van het strafrecht, dat bepaalt dat een ieder voor onschuldig dient te worden gehouden tot het tegendeel is bewezen. De onschuldpresumptie wordt ook uitdrukkelijk vermeld in artikel 6, lid 2 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens: Het begrip “onschuldpresumtie “ is ook vertaalbaar naar de zorg. Op dat onderwerp ga ik hieronder verder in.

Lees verder

02 nov

KNMP: geen landelijk werkend systeem overdracht medicatiegegevens anno 2016

apotheek-glass-196623_640

De Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering van de Pharmacie(KNMP) publiceerde op 28 oktober 2016 een mededeling op haar website over de herziene richtlijn ‘Overdracht van medicatiegegevens in de keten’. Daarin zegt de KNMP, zonder het elektronische berichtenverkeer via het Landelijk SchakelPunt(LSP) expliciet te noemen, dat het anno 2016 niet gelukt is om een landelijk werkend systeem voor de overdracht van medicatiegegevens te realiseren. Het LSP kan niet leveren wat van haar verwacht was. De KNMP geeft aan dat dit gevolgen heeft voor de kwaliteit van de medicatieoverdracht. Daardoor kan niet worden voldaan aan de genoemde richtlijn.  In de mededeling vraagt de KNMP haar leden om commentaar op de herziene richtlijn. Het bericht vermeldt heel duidelijk dat  de herziene richtlijn de gedeelde verantwoordelijkheid van zorgaanbieder en patiënt te samen benadrukt. Het lijkt of de  KNMP zich in wil dekken voor kritisch commentaar van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ), die in 2015 aangegeven heeft binnenkort handhavend te gaan optreden. Een soort disclaimer dus.

Lees verder

31 mei

VWS faciliteert onaanvaardbare function-creep met zorgdata

stamp-143799_640

In de Volkskrant van vanmorgen openbaart de journalist Huib Modderkolk een memorandum van overeenkomst van VWS met vijf instituties in de zorg dat zeer grote gevolgen heeft voor de privacy van de burger en het medisch beroepsgeheim. Het memorandum is een overeenkomst tussen het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport(VWS) en Zorgverzekeraars Nederland(ZN), Vektis, de Nederlandse Zorgautoriteit(NZa), de Inspectie(IGZ) en Zorginstituut Nederland. Via een “zorgmakelaar” kunnen gepseudonimiseerde zorgdata gedeeld worden door de betrokken partijen. De gegevens die bij bijv. zorgverzekeraars, Vektis en de Nza primair zijn vastgelegd hebben een duidelijke doelbinding. Het doel van de gegevensverzameling is voor elk van die instituties anders. Het onderling gaan delen van die informatie gaat voorbij aan die doelbinding. Het gaat uit van de gedachte dat de data er toch zijn en dat best wel handig lijkt die te koppelen. Het is echter een grove vorm van “function-creep” die grote consequenties heeft voor de privacy en het beroepsgeheim. Het feit dat VWS bij het tot stand komen van het memorandum een leidende en faciliterende rol heeft gespeeld geeft zeer te denken. Er lijkt niet sprake van enig moreel besef.

Lees verder

07 apr

Eerlijke kans voor LSP-alternatieven?

football-114653_640

Het Landelijk SchakelPunt(LSP) voor elektronische medische datacommunicatie kent een bewogen voorgeschiedenis en zorgt nog steeds voor discussies. Reële alternatieven voor het gebruik ervan hebben het bijzonder moeilijk. Sinds vorig jaar ligt er een alternatief in de vorm van de Whitebox, waarmee sinds eind 2015 een pilotstudie gaande is tussen huisartsen met het huisartsautomatiseringssysteem(HIS) TetraHIS en een huisartsenpost met Callmanager van Labelsoft als ICT-systeem. De Vereniging van Zorgaanbieders voor Zorgcommunicatie(VZVZ) zegt alternatieven van het LSP geen strobreed in de weg te leggen en concurrentie juist prima te vinden maar de facto is dat niet het geval. Het is niet zo dat er sprake is van eerlijke kansen en van een “level playing field”. Dat heeft verschillende oorzaken, veroorzaakt door allerlei dwarsverbanden van partijen die betrokken zijn bij de medische datacommunicatie:

  • het stoppen van OZIS als systeem voor berichtenuitwisseling ten gunste van het LSP
  • de positie van de HIS-leveranciers binnen OZIS en VZVZ, als beheerder van het LSP
  • de positie van de HIS-leveranciers t.a.v. het maken van een aansluiting voor alternatieven
  • de positie van de HIS-gebruikersverenigingen

Lees verder

19 sep

NICTIZ vraagt in advies onterecht om dwang bij verbetering informatieuitwisseling in de zorg

carrot-575529_640

Op 11 september 2015 publiceerde NICTIZ(Nationaal ICT Instituut in de Zorg) een rapport, gemaakt op verzoek van de minister van VWS, genaamd: Advies ter verbetering van informatievoorziening in de zorg. Daarin wordt financiële dwang voorgestaan door zorgverzekeraars door middel van òf een extra beloning( “de wortel”) òf korting / geen inkoop van zorg(“de stok”). Om de informatieuitwisseling te verbeteren heeft de minister van VWS recent een informatieberaad opgericht, dat bestaat uit vertegenwoordigers van de overheid, zorgverzekeraars, patiëntenorganisaties en zorgaanbieders. In het uitgebrachte advies gaat NICTIZ veel te ver door te stellen dat de in dit zorgberaad gestelde doelen niet alleen worden opgenomen in richtlijnen, veldnormen en handreikingen, maar ook met financiële dwang kunnen worden afgedwongen. NICTIZ wil namelijk dat het ministerie, de Inspectie GezondheidsZorg(IGZ) en zorgverzekeraars instrumenten van toezicht en inkoop gaan inzetten voor de naleving van de besluiten van het informatieberaad. Daarbij wordt door NICTIZ gedacht aan zowel een positieve stimulans als een negatieve. NICTIZ heeft het hier over de “wortel” en de “stok”. Dit is een uitermate kwalijke zaak omdat hiermee (financiële) dwang officieel geïntroduceerd wordt bij de zorgcommunicatie.

tree-42162_640

Lees verder

11 sep

Bij de Whitebox staat de patiënt centraler

whitebox2

Op de website van de Vereniging van Zorgaanbieders Voor Zorgcommunicatie(VZVZ) prijkt sinds 10 september 2015 een artikel met de kop dat in het LSP(Landelijk SchakelPunt) de patiënt centraal staat. Het artikel is een reactie op de lancering voor een alternatief voor het LSP: het gebruik van de Whitebox. Overigens wordt het woord Whitebox nergens genoemd. Het artikel is zo geschreven dat het de suggestie wekt dat alleen bij gebruik van het LSP de patiënt centraal staat en de patiënt bepaalt wat er gebeurt. Niets is minder waar. Het is een schoolvoorbeeld van het met PR-technieken suggereren dat het gelanceerde alternatief Whitebox niet doet wat het LSP wel zegt te doen. Het is een subtiele vorm van framing: een beeld in de ogen van de lezers creëren dat de beoogde boodschap bevat. Lees verder