image_pdfimage_print
06 jun

Staat gedaagd in kort geding over Wiv op donderdag 7 juni 2018

veiligheidsspeld

Morgen, op donderdag 7 juni 2018, zal bij de Rechtbank te Den Haag het kort geding dienen tegen de Staat der Nederlanden om de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. In veler ogen zijn de bevoegdheden, die de Wiv verschaft aan de Algemene Inlichtingen- en VeiligheidsDienst(AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en VeiligheidsDienst(MIVD) te vergaand. Voor het goede begrip: de klagers zijn niet tegen een wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, maar tegen de invulling van de huidige, net aangenomen wet. Een brede coalitie van maatschappelijke organisaties en bedrijven heeft daarom een kort geding tegen de Staat aangespannen om de meest privacyschendende onderdelen van de Wivt buiten werking te laten stellen wegens strijd met Europees privacyrecht. Naast Privacy First bestaat de coalitie uit het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM), Bits of Freedom, Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA), Platform Bescherming Burgerrechten, Free Press Unlimited, BIT, Voys, Speakup, Greenpeace International, Waag Society en Mijndomein Hosting. De procedure en de coalitie van eisende partijen worden gecoördineerd door het Public Interest Litigation Project (PILP) van het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM).

Lees verder

13 apr

Ook na aanpassing Wiv blijft inbreuk in medische datasystemen mogelijk

agent met aesculaap

Afgelopen dinsdag 10 april 2018 discussieerde de Tweede kamer over de reactie van het kabinet op de uitslag van het raadgevend referendum over de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten(Wiv2017). Het debat leverde nu niet bepaald een enorm vuurwerk op. Dat zou je wel verwachten bij de zeer magere, en waarschijnlijke vooraf al ingecalculeerde aanpassingen die kabinet in de brief met de reactie ventileerde.  De beloofde aanpassingen, nieuwe beleidsregels genoemd, betreffen enkele cosmetisch ingrepen, die de wet eigenlijk niet echt veranderen. In de “waarborgen in de uitvoeringspraktijk” komt in punt 5 de omgang met medische gegevens ter sprake. Op dat punt is helemaal niets gewijzigd en komt het kabinet met een uitleg die gerichte inzage in medische datasystemen niet uitsluit.  Men komt met een uitleg over het verwerken van medische gegevens die in de aanloop naar het referendum al vaker te horen was. Dat kwam dan uit de mond van bewindslieden en (oud)hoofden van AIVD en MIVD. Ondanks de geruststellend bedoelde formulering in punt 5 is er nog steeds met de Wiv2017 een duidelijk koerswijziging ingezet, namelijk het in principe legaal kunnen binnendringen in medische data(transport)systemen. Ik schreef over dit onderwerp een vijftal stukken. Zie voor de link ernaar aan het einde van dit artikel.

Lees verder

07 feb

Flink geschut in stelling pro sleepwet. Serieuze opmaat naar referendum

kanonnen

Bij het Oekraïne-referendum kon nog gezegd worden dat het toenmalige kabinet en de individuele bewindslieden, nogal laks en laconiek de gebeurtenissen tegemoet traden. Dat kan niet nu niet gezegd worden van het komende referendum over de zogenaamde sleepwet, dat tegelijk met de gemeenteraadverkiezingen op 21 maart 2018 gehouden zal gaan worden. Het grote geschut brengt men nu, anderhalve maand voor het referendum, duidelijk in stelling. Ook de inlichtingendiensten AIVD en MIVD laten zich niet onbetuigd. In een twee pagina’s groot interview in het NRC-Handelsblad(artikel achter betaalmuur) laten Rob Bertholee, directeur van de AIVD en commodore Onno Eichelsheim, die de leiding heeft bij de MIVD, weten dat voor hen de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten(Wiv) zeer belangrijk is. Deze wet wordt ook wel de sleepwet genoemd. Eerder had Bertholee zich al uitgebreid op de televisie laten interviewen in het programma College Tour. Na berichtgeving in de Volkskrant over een geslaagde inbraakoperatie bij Russische hackersgroep Cozy Bear haast minister-president Mark Rutte zich om in de pers een lans te breken voor de sleepwet.  Eerder had de minister van Binnenlandse zaken en Koninkrijkrelaties Kassa Ollongren, onder wie de Wiv ressorteert, laten weten dat zij zich actief wil mengen in het debat over de sleepwet.

Lees verder

22 jan

KNMG probeert alsnog patiëntdata beschermd te krijgen in kader van sleepwet

KNMG superman

Waar het parlement in zowel Tweede als Eerste Kamer bewust nagelaten heeft het medisch beroepsgeheim te beschermen bij de behandeling van de Wet inlichtingen- en veiligheidsdiensten(Wiv), ook wel sleepwet genoemd, probeert de Koninklijke Maatschappij ter Bevordering van de Geneeskunst(KNMG) nu met enkele partners te redden wat er te redden valt. Samen met de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen(NVZ) en de Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland(V&VN) wil de KNMG alsnog zo snel mogelijk een adequate bescherming van persoonlijke en vertrouwelijke gegevens van patiënten regelen. Medisch Contact besteedde er ook aandacht aan. De Wiv heeft veel emoties losgemaakt. Door de maatschappelijk onrust bleek er voldoende steun voor een referendum over deze wet. Het referendum zal tegelijk met de gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden op  21 maart 2018. In haar pogingen het  tij alsnog te keren probeert de KNMG garanties te krijgen dat medische gegevens vertrouwelijk zullen blijven. Zij stuurt daarbij aan op het maken van bepalingen in de  uitvoeringsregelingen van de Wiv waarbij “medische bijvangst” verwijderd wordt.

Lees verder

19 dec

Voormalige chef MIVD uit zich over inzage diensten in medische data

James Bond met aesculaap

Op deze website publiceerde ik vanaf juli 2017 enkele malen(A, B) over de gevolgen van de nieuwe wet op de veiligheidsdiensten(Wiv 2017) voor het medisch beroepsgeheim. Afgelopen week wees ik in een artikel op onterechte geruststellingen op dit punt. Op 17 december 2017 reageerde ene Pieter Cobelens van CobelensAdvies hierop. De reactie is onder het artikel te lezen. Op zich zou dat geen reden zijn om met meer dan gemiddelde belangstelling daar op in te gaan, ware het niet dat Pieter Cobelens, generaal-majoor buiten dienst, de voormalige chef van de Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst(MIVD) was. Hij nam in 2011 afscheid als militair. Hij wordt gekarakteriseerd als een flamboyante, ook in Haagse kringen niet onomstreden man,  die van zijn hart geen moordkuil zou maken. Op zich aparte karakteristieken voor een oud-chef van veiligheidsdienst die zich voornamelijk bezig houdt met het militaire gebied. In zijn reactie op deze website is hij kort van stof en komt ongenuanceerd over. In zijn reactie probeert hij het inzien van medische data door veiligheidsdiensten te vergoelijken. Helemaal vreemd is die duidelijke stellingname niet, want op 16 november 2016 was hij te zien in het discussieprogramma Pauw. Dat was vlak na de aanslagen in Parijs(cafés, restaurants en de club Bataclan). Hij propageerde toen om data van de Sociale VerzekeringsBank en elektronische patiëntendossiers te koppelen aan allerlei andere databanken zoals die van creditcardgegevens om terroristen te kunnen lokaliseren. Ik schreef er destijds op 18 november 2015 over.

Lees verder

13 dec

AIVD, MIVD, VZVZ, LSP en het medische beroepsheim

agent met aesculaapOp de website van de Vereniging van Zorgaanbieders Voor zorgcommunicatie(VZVZ), verantwoordelijk voor het Landelijk SchakelPunt(LSP), staat sinds 23 november 2017 een webpagina met de kop “AIVD heeft geen toegang tot het LSP: medische gegevens ook veilig na invoeren ‘sleepwet’” . In de tekst laat VZVZ weten, dat de Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst(AIVD) geen toegang heeft tot medische gegevens, geen medische gegevens zou mogen ophalen(eventueel via het LSP) of hacken en dat de AIVD op haar website uitgebreid en ontkennend antwoord op de vraag of zij belangstelling heeft voor medische gegevens. Niets  is echter minder waar, want bij lezing van de desbetreffende webpagina van de AIVD valt op dat de AIVD vele slagen om de arm houdt. Men kan wil gewoon MEDINT kunnen uitvoeren. Medische informatie verzamelen is voor veiligheidsdiensten één van de takken van sport waar men zich mee bezig houdt. MEDINT heet dat dan: MEDical INTelligence. Welbekend is het opzetten van een nepvaccinatiecampagne in Pakistan rond de vermoedelijke verblijfplaats van Osama Bin laden  om via DNA van zijn kinderen te kunnen vaststellen of hij daar verbleef. Veelal onvermeld is dat deze arts thans als een paria beschouwd wordt gezien zijn medewerking.  Lees verder

24 jul

Nieuwe wet staat aantasting beroepseed artsen toe. Oproep aan KNMG

confidential met stethoscoop

Op dinsdag 11 juli 2017 is in de Eerste Kamer het wetsontwerp 34588 aangenomen, voluit het voorstel van wet houdende regels met betrekking tot de inlichtingen- en veiligheidsdiensten alsmede wijziging van enkele wetten (Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2002). Hierin zijn vergaande nieuwe  bevoegdheden van de Algemene Inlichtingen en Veiligheids- Dienst(AIVD) en de Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst(MIVD) opgenomen. Die gaan van de uitbreiding van tapmogelijkheden, via het vergaand afluisteren van het internet tot het actief hacken van verdachten en zijn omgeving. De formulering van het aangenomen wetsontwerp is zodanig dat het niet uitgesloten is dat de veiligheidsdiensten zich toegang verschaffen tot ICT-systemen met medische informatie of medische netwerken. Het bewaren van het medisch beroepsgeheim is daardoor in het geding. Na het aannemen van het wetsvoorstel door de Eerste kamer heeft een brede coalitie van  juristen, journalisten, privacy-organisaties en tech-bedrijven aangekondigd zich niet neer te leggen bij de goedkeuring door de Eerste Kamer. Deze groep, geleid door het Public Interest Litigation Project(PILP) stapt naar de rechter in de hoop dat die een stokje steekt voor de aftapwet. Eventueel zal door geprocedeerd gaan worden tot aan het Europese Hof van Justitie en het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. De Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering van de Geneeskunst(KNMG) zou zich in het kader van het bewaken en beschermen van het medisch beroepsgeheim dienen aan te sluiten bij dit initiatief om te voorkomen dat inlichtingendiensten toegang krijgen tot medische computersystemen of medische netwerken.  Lees verder

23 nov

MEDINT: laakbaar gebruik van medische gegevens

secret-205657_640

Afgelopen week vestigde de oud-directeur van de Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst(MIVD) Pieter Cobelens luidruchtig in het programma Pauw de aandacht op de grote interesse, die onze veiligheidsdiensten hebben voor allerlei grote databestanden, ook voor elektronische patiëntendossiers. Het geeft aan hoeveel interesse inlichtingendiensten hebben in medische gegevens ongeacht de gevolgen die inbreuken in het medische beroepsgeheim hebben. Naar aanleiding van enkele artikelen op het internet ga ik nader in op het begrip MEDINT.

Lees verder

18 nov

Oud-chef MIVD wil inzage in elektronische patiëntendossiers bij terrorismebestrijding

secret-205646_640

Op maandag 16 november was in het programma Pauw(VARA) de oud-directeur van de Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst(MIVD) Pieter Cobelens te gast. Met een enkele andere gasten werden de tragische aanslagen in Parijs die 72 uur eerder plaatsvonden besproken. Het koppelen van elektronische patiëntendossiers aan andere databestanden vindt hij noodzakelijk in het kader van terrorismebestrijding. Zijn bijdrage aan de discussie duurt van 7 min.38 sec. tot 11 min. 16sec. in de uitzending. (Zie de link in de eerste regel). Het waren zorgwekkende uitingen van iemand uit de hoek van de veiligheidsdiensten die niet alleen maar afgedaan kunnen worden als stoere praat na een serie aanslagen. Zijn woorden hebben diepere betekenis en hebben grote consequenties. Een nadere analyse.

Lees verder