09 nov

Roep om gezamenlijke dossiervoering van huisarts en specialist irreëel

schreeuw Munch

Op 3 november 2017 verscheen op het online magazine Zorgvisie een bijdrage van Guus Schrijvers, oud hoogleraar Public Health en gezondheidseconomie bij het UMC Utrecht, met als titel “Benut substitutiegelden voor gezamenlijke dossiervoering”  . Daarin houdt hij een pleidooi om geld dat bedoeld is voor substitutie van zorg van de tweede lijn naar de eerste lijn ingezet zou moeten worden voor het gezamenlijk voeren van een medisch dossier. Hij stelt dat als dat eenmaal gerealiseerd is verschuiving van werk van de specialist naar de huisarts gemakkelijk kan plaatsvinden. De onderliggende gedachte van hem is dat als de specialisten en de huisartsen beiden hetzelfde elektronisch systeem gebruiken voor de verslaglegging van hun werk dat deze systemen substitutie van zorg sterk faciliteren. Hij concludeert dat samenvoeging van dossiers voor beide beroepsgroepen technisch mogelijk moet zijn bij een elektronische dossiervoering door 96 procent van de huisartsen en 86 procent van de specialisten. Er zijn echter belangrijke kanttekeningen te maken bij wat Guus Schrijvers wenselijk acht en de wijze waarop hij denkt dat het éen en ander gerealiseerd zou moeten worden.

Lees verder

24 sep

Toename frequentie van eHealth-erediensten bij slechte groei belijdende gelovigen

kerk

Op 17 juni 2016 schreef ik op deze website een artikel over eHealth met de titel “De eHealth-hype: een religie”. Daarin beschreef ik hoe eHealth als een soort geloof gepropageerd en beleden wordt. De meest gebruikte definitie van eHealth is: “het gebruik van ICT om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen of te verbeteren”. Met een soort verbetenheid wordt eHealth door het ministerie van VWS aangezwengeld. Vooral omdat het de belofte heeft de zorguitgaven te verminderen. Het probleem is echter dat de toepassing van eHealth in het zorgveld ver achter blijft bij alle verwachtingen. Herhaaldelijk constateert Nictiz dat in de eHealth-monitor die jaarlijks uitkomt. In 2017 heeft het ministerie van VWS, als een nieuw zetje extra financiële steun aangekondigd voor het propageren en ondersteunen van de ontwikkeling van eHealth. Opvallend is hoe in de komende vier maanden een hele serie nascholingen, workshops, congressen en symposia uitgestort worden over het zorgveld om eHealth aan te zwengelen.

Lees verder

07 aug

De houd-er-de-moed-maar-in show van Nictiz en Nivel over het e-consult

e-consult

Op 1 augustus 2017 publiceerde NIVEL en Nictiz de resultaten van een gezamenlijk onderzoek naar het gebruik van het e-consult. De titel van de publicatie was: “ Zorggebruikers zien zowel positieve als negatieve kanten van het e-consult. Gebruikers zijn positiever over het e-consult dan niet-gebruikers.“ Wat maar heel even wordt aangestipt is dat maar drie procent van de ondervraagden in 2016 gebruik maakten van de mogelijkheid een e-consult te vragen bij huisarts of specialist, dus heel weinig mensen. Het onderzoek vond niet plaats in de open populatie maar in het zogenaamde consumentenpanel van NIVEL. De organisatie is het Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg. Nictiz is het expertisecentrum voor eHealth en houdt zich bezig met het ontwikkelen van standaarden voor zorgcommunicatie. De publicatie vond plaats in het kader van de eHealth-monitor 2017, die begin 2018 moet verschijnen. Het is een publicatie die jaarlijks door beide organisaties gepubliceerd wordt over de stand van zaken rond eHealth. De laatst verschenen  eHealth-monitor is die van 2016. Daarin staat wel dat een aantal eHealth-toepassingen achter blijft bij de verwachting, maar niet duidelijk dat het daadwerkelijke e-consult-gebruik zo fors achterblijft.

Lees verder

03 jul

eHealth-evangelist houdt het even voor gezien en collecteert voor te schrijven boek

choir

Op de website van het online magazine Skipr viel mijn oog afgelopen week op een bericht dat de eHealth-voorvechter Lucien Engelen, directeur van het ReShape Center for Health(care) Innovation in Nijmegen, het eventjes voor gezien houdt en een “functioneel medische sabbitical gaat houden. Engelen was met ReShape van het Nijmeegse Universitair Medisch Centrum, de laatste jaren veelvuldig in het nieuws met berichtgeving over de noodzaak van het disruptief innoveren in de zorg met behulp van zorg-ICT-innovaties. Zo vaak en zo luidruchtig, dat ik hem een ehealth-evangelist ben gaan noemen. Het lijkt erop dat het trekken aan deze kar hem wat teveel geworden is. Op zich is dat niet erg verbazingwekkend omdat hij bij het presenteren van ideeën eigenlijk constant het beeld schetst van het gigantisch moeten opboksen tegen wat leeft in het zorgveld. Daarmee bewust een  beeld creërend en cultiverend van een underdog, die de strijd moet aangaan met tegenwerkende krachten in gepercipieerde weerstandsnesten. Het gevolg is het constant zichzelf overschreeuwen met in zijn ogen steeds veelbelovender initiatieven, die trouwens op de keper beschouwd nogal eens tegenvielen. Ik denk daarbij aan de Google Glass-bril, de aandacht voor het geflopte bedrijf Theranos, de geflopte Scanadu Scout of de Check Me Health Monitor van Viatom. Men moet zich bij alle veranderingen met eHealth in de zorg afvragen hoeveel innovatie in beperkte tijd en hoeveel disruptie(ontwrichting) de zorg aan kan. Voor het goede begrip: eHealth is te definiëren als de digitale toepassingen in de zorg: het gebruik van informatie- en communicatietechnologie ter ondersteuning of verbetering van de gezondheid en de gezondheidszorg.

Lees verder

31 mei

Een blik achter de schermen van het LSP met VZVZ-leaks

lek

Elk jaar houdt de Vereniging van Zorgaanbieders Voor Zorgcommunicatie(VZVZ), die verantwoordelijk is voor het Landelijk SchakelPUNT(LSP) een leveranciersdag. Zo ook op 7 oktober 2016. Tijdens die dag wisselden prominente werknemers van VZVZ van gedachten met leveranciers over technische en organisatorische zaken rond het LSP. Het programma van die dag is openbaar, maar de inhoud van dat overleg is normaliter niet openbaar. Ook niet voor de op het LSP aangesloten zorgaanbieders, die een ledendag hebben daags voor de leveranciersdag. Ook de notulen van de leveranciersdag zijn nooit openbaar geweest. Dankzij een VZVZ-medewerker die de notulen van deze dag op een hoekje van zijn privé-website zette, is nu een inkijk in de ontwikkelingen en de problemen rond het LSP mogelijk. Deze notulen zijn normaliter alleen met behulp van een gebruikersnaam en wachtwoord toegankelijk op de VZVZ-website.  Ik zal puntsgewijs de zaken langslopen die in de notulen aan de orde komen. Laat ik ze maar de VZVZ-leaks noemen

Lees verder

21 mrt

Nictiz verwart diagnoses stellen met hypochondrie bevorderen

gezond?

In samenwerking met Nictiz verscheen op 18 maart 2017 in de Volkskrant een artikel van Ellen de Visser en Bard van de Weijer met al titel: “Iedereen kan eigen gezondheid in de gaten houden; maar is de arts daarbij gebaat?” en als subkop: “De moderne patiënt stelt zijn eigen diagnose”. De programmaleider van de eHealth-monitor Johan Krijgsman van Nictiz was verantwoordelijk voor de inhoud, zo blijkt op de Nictiz-website. Bij lezing van het artikel in de Volkrant valt op dat inhoud geenszins de conclusie rechtvaardigt dat de moderne patiënt zijn eigen diagnose stelt. Het verhaal gaat meer over het vastleggen van parameters van  eigen lichaamsfuncties met wearables door de “worried well”, dan om het stellen van diagnoses.  Waar het dan in het artikel wel gaat om een diagnose stellen haalt men een voorbeeld uit een Amerikaans onderzoek aan, dat de toets der kritiek absoluut niet kan doorstaan. De facto staat in het artikel in de Volkskrant eigenlijk niets zinnigs over het zelf diagnoses stellen. In het artikel van de journalisten Ellen de Visser en Bard van den Weijer komt wel ter sprake dat het met veel apps vastleggen van lichaamsfuncties het gevaar in zich draagt dat hypochondrie een serieus risico is.

Lees verder

06 mrt

Reanimatie kwakkelend eConsult is veelzeggend

AED

Het loopt allemaal met het eConsult, het elektronisch raadplegen van de huisarts patiënt door de patiënt allemaal zo vlot niet. Beleidsmakers op het ministerie van VWS en bij Nictiz, het expertisecentrum voor standaardisatie en eHealth hadden zich er heel veel van voorgesteld, maar de praktijk blijkt weerbarstiger te zijn. Tijdens de laatste eHealthweek in januari organiseerden organiseren Nictiz, Stichting Ikone en het Design Thinking Center samen een workshop met als titel: “het eConsult bij de huisarts: van belofte naar praktijk”. Duidelijk is dat men door heeft dat het door de bevolking breed omarmen van het eConsult niet plaats vindt. Tijdens de workshop probeerden de aanwezigen oplossingsrichtingen te bedenken om de adoptie van het elektronische consult via een patiëntenportaal te verbeteren. Via deze portalen vinden ook andere activiteiten plaats, namelijk het afspraken maken en het aanvragen van herhaalmedicatie. In de nabije toekomst moeten de portalen ook inzage in het gegevens uit eigen medisch dossier mogelijk maken. Een kwakkelende ontwikkeling bij het eConsult heeft daarom een veel grotere impact. Ook op andere eHealth-gebieden loopt het trouwens niet zo vlekkeloos als propagandisten ons volhouden.

Lees verder

10 okt

NICTIZ en NIVEL willen de zweep over zorgsector om eHealth te pushen

whip-294187_640

Zorgverleners moeten patiënten actief stimuleren om hun online diensten te gebruiken. In de eHealth-monitor, die Nictiz en NIVEL elk jaar produceren,  en die dit jaar de titel “Meer dan techniek” draagt, staat in de op 6 oktober gepubliceerde versie 2016 tussen de regels door overduidelijk dat eHealth uit zich zelf niet hard loopt. Het is volgens hen niet de techniek, maar wijzelf die bepalen hoe eHealth zich ontwikkelt. Alleen het aanbieden van een eHealth-dienst op een website is naar hun zeggen niet genoeg. Een maatschappelijke innovatie vinden zij nodig, zo blijkt uit de eHealth-monitor 2016, en alle partijen in de zorg zouden daar een rol in moeten hebben. Uit deze manier van praten over eHealth blijkt overduidelijk dat eHealth uit zich zelf niet leeft bij het merendeel van de bevolking. Even voor de duidelijkheid. eHealth is het gebruik van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën, en met name internet-technologie, om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen of te verbeteren. Dat omvat veel. Van informatiesystemen, waar zorgverleners mee werken tot apps op smartphones. Uit allerlei deelonderzoeken van Nictiz en NIVEL blijkt dat er wel veel aanbod is van eHealth-toepassingen door zorgverleners, maar dat het gebruik maken door de patiënten fors achterblijft. De organisaties zoeken het nu in het pushen van eHealth door de zorgverleners, vanwege het ontbreken van organische groei.

Lees verder

11 jul

Hoe een ragfijn spel gespeeld wordt tussen VWS en Philips

truth-257160_640

Oplettende lezers zullen als het om een “ragsfijn spel spelen” weten dat het daarbij gaat om tekst van Marten Toonder in diverse verhalen van heer Ollie B. Bommel. Zo ook in het verhaal van de bovenbazen waarin de grootindustrieel Amos W. Steinhacker over Bommel zegt “Welk ragfijn spel zou OBB spelen?” Door de recente publicatie van het ministerie van VWS over eHealth dringt zich de gedachte op welk ragfijn spel VWS en het Philips-concern, voorheen bekend van lampen en beeldbuizen, thans spelen. Deze publicatie deed nogal wat stof opwaaien vanwege de geruchtmakende uitspraken van een deelnemer aan de daarin afgedrukte discussie over eHealth. Grote woorden als “privacy-maffia” werden onder andere gebruikt. Recente beantwoording van Kamervragen van Renske Leijten van de SP doen vermoeden hoe het spel tussen Philips en VWS ragfijn gespeeld kan zijn.

  Lees verder

17 jun

De eHealth-hype: een religie

clouds-808748_640

Tijdens de recente eHealthweek kon de verkondiging van de blijde boodschap over het heil dat eHealth ons gaat brengen vrijwel niemand ontgaan. Visioenen als dat ziekenhuizen in 2030 niet meer nodig zijn worden over de toehoorders uitgestort. Bij een nuchtere beschouwing van al het publicitaire geweld valt op hoe de fanate propaganda van nieuwe zorgICT-mogelijkheden overduidelijk trekken heeft gekregen van een religie, waarbij andersdenkenden als niet-gelovigen worden weggezet. Krachtige taal als “privacy-maffia” wordt daarbij niet geschuwd bij het uitdragen van vooruitgang door innovatie. Critici maakt men duidelijk dat die het licht nog niet gezien hebben Het wordt tijd eens te bezien welke religieuze trekken de eHealth-hype heeft.

Lees verder