Berichten

Inzage in logging-gegevens in GGZ verloopt verre van vlekkeloos

verre van vlekkeloos

Behandelgegevens van patiënten zijn vertrouwelijke gegevens, ook wel bijzondere persoonsgegevens genoemd. Ze vallen onder het medisch beroepsgeheim. Zeker in de geestelijke gezondheidszorg(GGZ) speelt die vertrouwelijkheid een zeer grote rol. Het is dan ook van groot belang dat deze behandeldata niet ingezien worden door mensen die niets met de behandeling te maken hebben. Onbevoegd inzien van die data, vastgelegd in ICT-systemen, gebeurt gewoon, door medewerkers van zorginstellingen die niets met de behandeling te maken hebben. De “Barbie-zaak” in het voorjaar van 2018 liet dat nog eens pregnant zien. Patiënten kunnen echter logging-data opvragen.  Logging is het vastleggen van  wie, waar ,wanneer data heeft ingevoerd, gemuteerd en ingezien. Sinds 2010 bestaat de NEN 7513 norm. Daarmee zijn veldnormen bepaald voor het vastleggen van acties op het elektronisch patiëntendossier, zodat achterhaald kan worden wie er toegang heeft gehad tot het dossier. Het opvragen van die logging-data door patiënten verloopt echter verre van vlekkeloos. Uit doorgaans zeer betrouwbare bron vernam ik dat GGZ-instellingen grote moeite hebben met het opvragen van logging-data door patiënten. Het opvragen wordt nogal eens bemoeilijkt. Er worden onnodige vragen gesteld over nut en noodzaak en de verstrekte data zijn nogal eens onoverzichtelijk. Kortom het bestaande recht van de patiënt om gewaar te worden wie zijn/haar zorgdata heeft ingezien wordt niet naar behoren gehonoreerd.

Lees meer

XDS en LSP: voor beide is een afzonderlijke opt-in-toestemming nodig

XDS

In Nederland gebeurt er op het vlak van de elektronische uitwisseling van de inhoud van medische dossiers meer dan de burger weet van heeft. Niet dat bepaalde zaken geheim zijn, maar de communicatie daarover op het internet is vaak zo veel omgeven met jargon dat het niet altijd voor iedereen inzichtelijk is wat er gebeurt. Zo werkt men in Nederland al sinds 2009 aan een systeem om medisch informatie, opgeslagen in een ziekenhuis-informatie-systeem(ZIS) met andere ziekenhuizen uit te wisselen. Het gaat om de XDS-uitwisseling. XDS staat voor Cross Platform Document Sharing. Op zich een lofwaardige zaak om te voorkomen dat medische onderzoeken dubbel plaatsvinden en elders beschikbare informatie gebruikt kan worden bij de behandeling van bijvoorbeeld tumoren. Wat echter van groot belang is om te beseffen dat ook voor dergelijke uitwisseling van gegevens het noodzakelijk is om de toestemming van de adequaat en volledig voorgelichte patiënt te hebben(informed consent). Het is voor te stellen dat er  afzonderlijke klinische dossiers zijn die een patiënt niet gedeeld wil zien.

Lees meer

Eenheid van taal op termijn bedreiging van uniek huisarts-coderingssysteem

Eenheid van Taal

Eenheid van taal is de heilige graal die men in de datacommunicatie vaak probeert te bereiken. Het gebruik van verschillende talen kan informatieverlies opleveren. Die eenheid bereiken is makkelijker gezegd dan gedaan, zeker als het gaat om het uitwisselen van medische data. Binnen de zorg zijn verschillende coderingssystemen van ziekten, laboratoriumbepalingen etc. in gebruik. Elk type zorgverlener heeft op zijn of haar vakgebied wel een eigen standaard. Het standaardisatie instituut voor de zorgcommunicatie, Nictiz, probeert al enige tijd SNOMED CT als  standaard voor het documenteren en coderen van medische gegevens te introduceren. Vrij recent is door het Informatieberaad aan het RijksInstituut voor Volksgezondheid en Milieu(RIVM) en Nictiz gevraagd om een “roadmap” met bijbehorende uitgebreide notitie op te stellen voor de jaren 2018-2026 om tot een eenheid van taal te geraken. Die roadmap en notitie zijn er nu en stonden tot 9 juli open voor openbare consultatie. Hoewel de wenselijkheid van die eenheid goed voor te stellen is, walst het plan op termijn zo over bestaande registratie- en coderingssystemen van groepen zorgaanbieders heen dat het unieke van die registratiesystemen vernietigd kan worden. Ik doel daarbij met name op de codering van klachten, bepalingen en diagnosen door middel van de International Classification of Primary Care(ICPC) in de huisartsenzorg.

Lees meer

Siamese tweeling Nictiz-VZVZ weer op zoek naar gezamenlijke huisvesting

De Siamese tweeling Nictiz en VZVZ gaan gezamenlijk verhuizen. Het Nationaal Instituut voor ICT in de Zorg en de Vereniging van Zorgaanbieders Voor Zorgcommunicatie, verantwoordelijk voor het Landelijk SchakelPunt(LSP) hebben tot in het najaar hun kantoor in een pand aan de Oude Middenweg 55 in Den Haag, vlak bij de A12 en A4 . Het luistert naar de vastgoednaam Palazzo Giardino of te wel “De Paleistuin”. Met hulp van het makelaarskantoor Cresa wordt gezocht naar een nieuwe kantoorlocatie waar men weer gezamenlijk in wil trekken. De streefdatum is ergens in het tweede of derde kwartaal van 2018. Er is al lange tijd een zeer nauwe relatie tussen Nictiz en VZVZ. De verhuizing roept vragen op. Niet alleen om de reden van de verhuizing , maar ook over de wenselijkheid dat beide instituties bij een al dan niet door derden afgedwongen verhuizing bij elkaar in  één pand gevestigd blijven. De één is een publieke organisatie, generiek werkend, de ander een private vereniging, werkend voor slechts één zorgcommunicatie-systeem. Is het niet tijd voor een herijking?

Lees meer

Beleidsmakers NICTIZ bedenken digitaliseringsparadox voor huisartsen

digitaal

Op 19 maart 2018 publiceerde Nictiz, het standaardisatie en expertisecentrum voor zorg-ICT, een zogeheten whitepaper met als titel ”Toekomst digitalisering eerstelijnszorg Huisartsen”. Daarin introduceren de schrijvers, Quintus Bosman en Jan de Boer, de tot nu toe onbekende digitaliseringsparadox in de eerstelijns IT. Zij stellen in het stuk dat er een noodzaak is voor het doorbreken van die paradox en bedachten oplossingsrichtingen. In de ogen van Nictiz stagneert namelijk de ontwikkeling van de huisartsautomatisering en denkt men dat die niet klaar is voor de digitale toekomst. Het is het zoveelste beleidsstuk, dat de ontwikkeling van de ICT in de zorg moet aanjagen en voorstelt de schouders er weer eens flink onder te zetten. Het geheel ademt de sfeer van het niet voldoen aan de verwachtingen van hen die beleid over zorg-ICT bedenken. Daarbij lijkt er onvoldoende historisch besef te bestaan bij Nictiz over eerdere pogingen vanuit de huisartsenwereld om tot uniformering van de HuisartsInformatieSystemen(HIS-sen) te komen. Het is staand beleid van het ministerie van VWS om ICT-ontwikkelingen in de zorg sterk te propageren. Het is uitermate de vraag of de nu door Nictiz gekozen weg zo verstandig is bij het dociel volgen van “His masters Voice  Al eerder liet ik bij diverse eHealth-ontwikkelingen, aangejaagd een kritisch geluid horen.

Lees meer