image_pdfimage_print
03 dec 2019

Informed consent dreigt te verdwijnen uit spreekkamer. En nog veel meer!

consentOp 13 november 2019 verscheen op de website van de Vereniging van Zorgaanbieders Voor Zorgcommunicatie(VZVZ) een bericht over borging van toestemmingsverlening. VZVZ is verantwoordelijk voor het Landelijk SchakelPunt(LSP). Via het LSP kunnen zorgdata opgevraagd worden bij de bron.  Die borging van toestemmingsverlening betekent het volgende. Meerdere partijen werken met VZVZ aan een Online ToestemmingsVoorziening(OTV),  om zorgdata te kunnen opvragen,  in een centralistisch opgezet systeem vast te leggen. Gevolg daarvan is dat  het  “informed consent” uit de spreekkamer dreigt te verdwijnen. Dit speelt niet alleen voor het LSP. De OTV is ook bedoeld voor andere opt-in-registraties. Een prominente is de registratie van de toestemming om ROM-data te laten gebruiken door Akwa GGZ. Uit welingelichte bron heb ik vernomen dat ZIS-producent Chipsoft met OTV wil proberen de ruim bekritiseerde verzameling van Routine Outcome Monitoring in de GGZ zo weer op gang te krijgen. Lees verder

28 nov 2019

A-EPD My Health Record slaagt niet in adequaat managen cybersecurity-risico’s

A-EPDIn The Guardian van maandag 25 november  2019 stond een interessant artikel over problemen bij het Australische Elektronische PatiëntenDossier(A-EPD), My Health Record. De verantwoordelijke instantie, de Australian Digital Health Agency(ADHA), blijkt fors te kort te schieten op het gebied van cybersecurity en interne controles. Het Australian National Audit Office(ANAO) stelt dat ADHA cybersecurity en privacy-risico’s niet adequaat managede. De auditorganisatie schreef dat  ADHA voor het centrale A-EPD systeem op zich passende maatregelen nam om de cyberveiligheid te garanderen. Maar men stelde tegelijk vast dat men naliet  voor afdoende bescherming te zorgen tegen cyberaanvallen via sites/apps van derden en via zorgaanbieders-organisaties. Het betekent dat als je de voordeur beveiligt, maar de achterdeur open laat staan er grote cybersecurity-risico’s bestaan voor in het systeem opgeslagen zorgdata. Het A-EPD is al jaren een bron van zorg en discussie in Australië. Ik schreef er al drie keer over. (In 2016, in 2017 , in 2018). Lees verder

22 okt 2019

Controle VZVZ op onrechtmatige opt-in-toestemmingen voor LSP stelt niets voor

controleSoms levert het bijwonen van een rechtszaak meer informatie op dan je anderszins kunt verkrijgen. Op 15 oktober 2019 dienden bij de rechtbank Midden-Nederland twee bestuursrechtelijke zaken. Het ging daarbij om het afwijzen door de Autoriteit Persoonsgegevens(AP) van twee handhavingsverzoeken die de burgerrechtenvereniging Vrijbit daar indiende. Het betrof in het eerste verzoek het niet handhaven bij onrechtmatig genoteerde opt-in-toestemmingen voor het Landelijk SchakelPunt(LSP) door apothekers. Het tweede verzoek ging over het niet handhaven bij ondeugdelijke procedures voor het verkrijgen van toestemmingen. De Vereniging van Zorgaanbieders Voor Zorgcommunicatie(VZVZ), verantwoordelijk voor het LSP, heeft altijd gezegd steekproefsgewijs controle uit te voeren op het verkrijgen van en noteren van opt-in-toestemmingen. Als toehoorder, niet als procespartij, bij beide zittingen aanwezig kreeg ik eindelijk een inkijk in de “controle”-methodes. Desgevraagd gaf men daar mij eerder nooit antwoord op. Antwoorden op vragen van de rechters tonen dat controles, vooraf aangekondigd bij zorgaanbieders, nauwelijks iets voorstellen.

Lees verder

09 okt 2019

Minister Bruins in mijnenveld verdaagd door standstill rond gespecificeerde toestemming

mijnenveldVanmiddag om 14.00u vindt een Algemeen Overleg(AO) van de vaste Tweede Kamercommissie voor VWS plaats. Het onderwerp is de elektronische gegevensuitwisseling in de zorg en gegevensbescherming. Het lijkt een gewoon overleg maar rond dit overleg is een gigantisch krachtenspel gaande met aan de ene kant de minister en aan de andere kant de verzamelde zorgverzekeraars en belanghebbenden bij het Landelijk SchakelPunt(LSP). Kernpunt in de opstelling van de minister is dat hij pas op de plaats wil maken bij het realiseren van een Online-ToestemmingsVoorziening(OTV) voor opvraagbaar gemaakte zorgdata.  De aanvankelijke 160 keuzemogelijkheden ging iedereen in de zorg te ver. Na reductie van het aantal keuzemogelijkheden tot 28 ontstond een zeer verwaterde invulling van het begrip “gespecificeerde toestemming”. Daar wil de minister ook niet aan. Hij wil pas op de plaats maken en ook de bij de gespecificeerde toestemming horende wetsregel niet in 2020 doen ingaan. Voorstanders willen echter koste wat kost de marscolonne door laten marcheren.

Lees verder

18 sep 2019

VZVZ op VolgJeZorg toont geen zorgverlener meer die inzage via LSP in dossier had

VZVZEen  zorgverlener die inzage had  in medische gegevens van een patiënt via het Landelijk SchakelPunt(LSP) was  tot voor kort direct te achterhalen op www.volgjezorg.nl. Na 7 augustus 2019 toont deze website niet meer welke zorgverlener inkeek. Men toont alleen de instelling/praktijk waar de zorgverlener werkt. VZVZ, als verantwoordelijke voor het LSP, stelt dat je zelf dan maar binnen de instelling op zoek moet gaan naar wie de data opvroeg.  Het betekent dat als je op voorhand niet zeker weet of de persoon die inzage had wel een behandelrelatie met je heeft. En dat je zelf binnen de instelling moet gaan vragen wie dat deed. In aanmerking nemend dat specialisten buiten spreekuren om niet tot nauwelijks bereikbaar zijn voor de patiënt betekent het dat het praktisch onmogelijk is om inzage vlot te verifiëren.

Lees verder

12 sep 2019

Houtje-touwtje oplossingen kenmerken communicatie van/naar ziekenhuis via LSP

Houtje-touwtjeHet elektronische berichtenverkeer van en naar ziekenhuizen via het Landelijk SchakelPunt(LSP) omvat niet veel. Het gaat om het binnenhalen van medicatiegegevens voor specialisten en het in sommige regio’s versturen van een soort recept naar de apotheek. Daarmee bedoel ik de zogenaamde vooraankondiging van een recept. Na de start in 2008 van het LSP in publieke handen(VWS) en na 2011 in private handen(VZVZ) kunnen zorgaanbieders maar bijster weinig uitwisselen met ziekenhuizen. De medicatiegegevens kunnen specialisten op  de polikliniek nog steeds niet met goed fatsoen real-time ophalen. Dat komt door de foutgevoeligheid en de traagheid van de verbindingen. Het recept dat de specialist vanuit het ziekenhuis in sommige  regio’s, dus nog niet landelijk, verstuurt is geen echt digitaal recept met een digitale handtekening, maar een vooraankondiging . Het is allemaal houtje-touwtje werk.

Lees verder

30 aug 2019

Binnenkort buigt bestuursrechter zich over onrechtmatige opt-in-toestemmingen voor LSP

bestuursrechterDonderdag 12 september 2019 om 11 uur is het zo ver. Dan dient voor de meervoudige kamer van de Rechtbank Midden-Nederland bij de sector bestuursrecht mijn zaak tegen de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd(IGJ). Het betreft een door mij ingediend handhavingsverzoek bij de bestuursrechter. De meerdere keren voorgekomen onrechtmatige notering van een opt-in-toestemming voor het Landelijk SchakelPunt(LSP) bij verschillende apotheken vormt de basis van dit verzoek. Aangezien de Autoriteit Persoonsgegevens waar dit ook gemeld is zeer afhoudend is heb ik ook de weg via de IGJ ook bewandeld. Mijn handhavingsverzoek bij de IGJ betreft alle apotheken in Nederland. Het  is ingegeven door het feit dat de IGJ krachtens de Wet kwaliteit klachten en geschillen zorg(Wkkgz) een handhavingsbevoegdheid heeft ten aanzien van zorgaanbieders, dus ook de apotheken. Ik schreef over dit onderwerp al zeker drie keer op deze website.(A, B, C  Lees verder

06 jun 2019

Slordige governance: statuten VZVZ nooit aangepast op website na ontnemen stemrecht LHV

governanceOp 11 oktober 2018 meldde ik dat de Landelijke HuisartsenVereniging(LHV) door verandering van de  governance bij VZVZ vrijwel buiten spel was komen te staan t.a.v. van het LSP. VZVZ is de Vereniging van Zorgaanbieders Voor Zorgcommunicatie die het landelijk SchakelPunt beheert. De LHV was één van de vier rechtspersonen die aan de basis van VZVZ stonden eind 2012. Toen ging het LSP over van publieke in private handen. Naast de LHV waren dat de koepel van huisartsenposten InEen, de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering van de Pharmacie(KNMP) en de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen(NVZ). Op 8 oktober 2018 liet de voorzitter van VZVZ, Antoon Kuijpers, weten dat de governance van VZVZ fors gewijzigd was. Het aantal personen die diverse raden bemanden werd terug gebracht van 80 tot 27 personen. De algemene vergadering perkte men in tot 17 personen. Het opvallende daarbij was  de mededeling dat mede-oprichter LHV “toegelaten werd” tot die vergadering zonder stemrecht. Zeer opvallend is dat VZVZ tot op heden geen gewijzigde statuten op haar website plaatste. Daar prijken nog de oude statuten waarin staat dat de LHV wel stemrecht in de Algemene Vergadering heeft.

Lees verder

05 mrt 2019

Ketenzorg via het LSP: de slak kruipt voort

slakAl vaker schreef ik op dit medium over de pogingen om de functionaliteit van het landelijk SchakelPunt(LSP), dat tot nu toe een half miljard euro kostte, op te krikken. Recent berichtte ik over het TWIN-project , maar ik wil weer eens terugkomen op een LSP-project dat voortkruipt met het tempo van een slak: de ketenzorgberichtgeving via het LSP.  De pogingen om dat te gaan realiseren dateren van eind 2013. We leven nu in maart 2019 en er is nu mondjesmaat sprake van een uitrol in twee regio’s. In 2019 moeten nog vier regio’s gaan volgen. En dat terwijl het OZIS-systeem, waarvoor het LSP als vervanging zou gaan werken, per 2020 uit de lucht zou gaan. Het gebruiksrecht voor de ketenzorg-standaard van dat systeem zal op 1 januari van dat jaar door de Stichting OZIS beëindigd worden. De afgelopen jaren werd pijnlijk duidelijk dat het realiseren van ketenzorg-communicatie via het LSP een zeer weerbarstige materie is. Het is dan ook te zien aan het tempo waarin alles  plaatsvindt: een slakkengang.

Lees verder

21 feb 2019

Onbeschaamde stimulering LSP-functionaliteit met overheidsgeld in TWIN-project

Twin Citrien

Recent trok bij een zoektocht naar informatie over XDS-datacommunicatie in de zorg het TWIN-project mijn aandacht. XDS staat voor Cross-platform Document Sharing. Het is een techniek die het mogelijk maakt documenten in de zorg en beelden gemaakt met MRI, CT-, Röntgen-apparatuur tussen zorginstellingen elektrisch uit te wisselen. Er blijken serieuze plannen te bestaan om bestaande, regionale, netwerken voor XDS-datacommunicatie te gaan koppelen aan het LSP met de AORTA-infrastructuur. Dat alles onder de naam van het TWIN-project. Met een flinke hoeveelheid overheidsgeld gaat men proberen de functionaliteit van het Landelijk SchakelPunt(LSP) omhoog te krikken. Want als je nuchter naar de functionaliteit van het LSP anno 2019  na ruim zes jaar private ontwikkeling kijkt, stelt de uitwisseling van zorgdata via dit datacommunicatie-systeem voor de zorg nog zeer weinig voor. Na een half miljard euro van het ministerie van VWS en de zorgverzekeraars wisselt men voornamelijk medicatiegegevens uit. Aangezien maar een derde van de Nederlanders toestemming voor uitwisseling van huisartsgegevens gaf bleef dat de uitwisseling van die data fors achter.

Lees verder