27 jul

Bizarre uitspraak namens SBG tijdens kort geding over verantwoordelijkheid patiënt

strange

Tijdens het kort geding tegen de Stichting Benchmark GGZ(SBG), dat op 13 juli j.l. diende voor de Rechtbank Midden-Nederland deed de advocaat van de SBG een wel zeer bijzondere uitspraak over de verantwoordelijkheid van de patiënt. De inzet van het geding was om het verwerken door de SBG van patiëntgegevens(ROM-data) voor het benchmarken(vergelijken van zorgaanbieders) te doen stoppen. Reden voor dat laatste is het feit dat de gegevens veelal zonder toestemming van de patiënt verzameld zijn door de SBG. Zelfs de minister van VWS moest erkennen dat de data illegaal verzameld waren. Bij het voorlezen van de pleitnota door de advocaat van de SBG, afkomstig van het advocatenkantoor Kneppelhout & Korthals, deed deze een zeer opmerkelijke uitspraak die aangeeft dat de SBG een zeer gebrekkige kennis heeft van wetgeving en patiënten-rechten.

Lees verder

18 jul

Een kort geding over een grote kwestie

rechter

Het is en blijft een even lastige als netelige kwestie: gegevensverwerking in de zorg met behoud van vertrouwelijkheid en met respect voor het medisch beroepsgeheim. Zo lijkt in de kwestie die op 13 juli 2017 in kort geding werd voorgelegd aan de rechter vrijwel door iedereen,  maar niet door de rechter,  een essentieel punt over het hoofd te worden gezien! Dit betreft het feit dat de uitkomsten van zogenaamde ROM(Routine Outcome monitoring)-vragenlijsten – op individueel niveau – naar Stichting Benchmark GGZ (SBG) worden verzonden SAMEN met de (alles behalve) minimale dataset (MDS) met gedetailleerde medische en sociaal economische informatie op individueel niveau. Dit is dezelfde MDS dataset die via de op computers van zorgverleners geïnstalleerde software eveneens automatisch en geruisloos vanuit patiëntdossiers naar het DBC-Informatie Systeem(DIS) wordt verzonden. Voor de ontvangst en verwerking van deze gegevens ontbreekt bij SBG, net als eerder is geconstateerd bij aanlevering aan het DIS, een wettelijke grondslag.

Lees verder

02 mei

Minister Schippers evenaart Trump met Wet zeggenschap lichaamsmateriaal

Trump

Het leek er even op dat Nederland gevrijwaard zou blijven van het voorstellen van onzinnige wetten. Dat is helaas niet zo. De minister van VWS, Edith Schippers, heeft op 24 april 2017 een oud en controversieel wetsvoorstel uit 2011, nieuw leven ingeblazen door midden in de huidige kabinetsformatie een consultatieronde via het internet aan te kondigen voor de beoogde  Wet zeggenschap lichaamsmateriaal. Ze evenaart ermee Donald Trump. In naam gaat het om een algemeen kader te scheppen voor het afnemen, bewaren, verstrekken, gebruiken en vernietigen van menselijk materiaal voor andere doeleinden dan actuele diagnostiek of geneeskundige behandeling van de donor. De facto wil het voorstel echter belemmeringen opheffen om lichaamsmateriaal te doen gebruiken voor commerciële doeleinden(bijv. farmaceutische- of cosmetische industrie) en er voor zorgen dat het materiaal gebruikt kan worden voor strafvorderlijke toepassingen. Dat wil zeggen dat politie en justitie daar over zouden mogen beschikken zonder toestemming van de betrokkene.  Tijdens de demissionaire periode van het toenmalige kabinet in 2012 gaf de minister van VWS, destijds ook Edith Schippers, te kennen dat het wetsontwerp niet ingediend zou worden bij de Tweede Kamer. Het voorstel was daarmee dan ook niet ingetrokken en kon ooit weer uit de kast gehaald worden. Het is dan zeer vreemd dat zij thans, terwijl het huidige kabinet demissionair is opeens met het voorstel komt en net als in 2011 een consultatieronde start. Het wetsontwerp is overigens net als toen nog niet ingediend bij de Tweede Kamer.

Lees verder

23 mrt

Oppimpen opt-in-toestemmingen LSP aangetoond

fraude alert

Ziedend was ik. Stoom kwam uit mijn oren. Als notoir tegenstander van het landelijk SchakelPunt(LSP) ontdekte ik vandaag dat mijn medicatiegegevens en die van mijn echtgenote via het LSP gedeeld worden op basis van een vermeende opt-in-toestemming voor apotheekgegevens. Ik was getriggerd door de discussie in het televisieprogramma Zorg.Nu van AvroTROS op 21 maart 2017. Hierin noemde de voorstander, de jurist Theo Hooghiemstra, expliciet de transparantie van het LSP. Ook een bestuurslid van de Vereniging Praktijkhoudende Huisartsen(VPHuisartsen), mevrouw C. de Vos-van het Zandt, blijkt ten onrechte in het LSP-register te zitten. Hierbij is het goed te beseffen dat de VPHuisartsen procedeert tegen VZVZ over het LSP, waarbij thans een cassatie bij de Hoge Raad loopt. Als het bij notoire tegenstanders van het LSP mogelijk is dat er toch opt-in-toestemmingen genoteerd worden moet dat bij veel meer Nederlanders het geval zijn. Het betekent dat de getallen die VZVZ opgeeft over de opt-in-toestemmingen absoluut onbetrouwbaar zijn omdat mensen ten onrechte opgenomen zijn in een voor hen ongewenst systeem.

Lees verder

02 jan

Handel erectiepillen in strijd met Wet bescherming persoonsgegevens

Op het internet is een website, www.dokterjaap.nl  actief die met een gekunstelde constructie erectie-pillen verkoopt met ondersteuning van één van de producenten van dit soort pillen, namelijk de farmaceutische firma Eli Lilly. Ik berichtte hierover op 29 december 2016. Het bedrijf achter de website, Pharma Ventures b.v., handelt daarbij in strijd met de Wet bescherming persoonsgegevens. Het laat klanten bij het bestellen (en betalen) van de pillen op haar website een uitgebreide lijst met medische vragen over erectieproblemen invullen. Deze lijst presenteert men daarna  in een email aan de eigen huisarts van de patiënt. De huisarts wordt via de nogal dwingende email gevraagd een eHealth-consult met de  patiënt aan te gaan. Centraal daarin staat het verzoek om een specifiek door de patiënt op de website aangegeven erectiemiddel in een aangegeven hoeveelheid voor te schrijven. Via een vaste apotheek in Velsen-Noord laat Pharma Ventures de pillen bij de patiënt afleveren. Het werken met een vragenlijst met 21 medische vragen over erectiele dysfunctie  op de website Dokter Jaap is een ernstige overtreding van de Wet bescherming persoonsgegevens(Wbp).

Lees verder

02 dec

Plotse verschoning rechter daags voor rechtszaken aantasting beroepsgeheim en privacy

askulapstab-837309_640

Uit welingelichte bron vernam ik heden dat op donderdag 1 december 2016 één van de rechters van de rechtbank Midden-Nederland bij het bureau wrakingen en verschoningen een verzoek tot verschoning heeft ingediend. Het betreft de rechter mevr. R.J. Praamstra, die op vrijdag 2 december in een meervoudige kamer met collegae twee zaken zou behandelen.  Daardoor gaat de zitting niet  door en volgt uitstel. De vereniging Vrijbit spant deze zaken aan tegen de Autoriteit Persoonsgegevens(AP). Het gaat om de zaken met kenmerken UTR 16/3326 en UTR 16/4199. In beide zaken draait het in de kern om de aantasting van het medisch beroepsgeheim en het fundamentele recht van patiënten op bescherming van hun privéleven. Deze zaken hebben zeer duidelijke raakvlakken met het wetsontwerp 33980 dat thans in de Eerste Kamer behandeld wordt.  Waar gaat het om? Het gaat om een langlopende kwestie die gaat om de wijze waarop de AP, voorheen het College Bescherming Persoonsgegevens(CBP), haar rol vervult als toezichthouder, ten aanzien van handelen rond medische gegevens. Het lange beloop is voor een groot deel te wijten aan de weigerachtige houding van de AP om op te treden tegen de wijze van handelen van zorgverzekeraars bij het inzien van medische gegevens bij zorgaanbieders.

Lees verder

28 nov

Datalek Amersfoort blijft lakmoestest voor Autoriteit Persoonsgegevens

lakmoestest

Het is nu tien maanden terug(28 januari 2016) dat de gemeente Amersfoort een enorm datalek had doordat een medewerker van de afdeling sociale wijkteams zorggegevens van 1900 burgers in een onbeveiligde Excel-sheet per onbeveiligde email naar een verkeerde geadresseerde stuurde. De melding van het datalek aan de Autoriteit Persoonsgegevens(AP) deed de gemeente bovendien niet zelf. De foutief geadresseerde meldde het datalek aan de AP waarna de AP aan de gemeente Amersfoort vroeg hoe het zat. Een bestuurlijk rel was geboren die tot eind september voortsudderde.  Nog steeds deed de AP geen uitspraak over het al dan niet opleggen van sancties aan de Gemeente Amersfoort. Op zich is daar wel alle reden voor, zeker in het  licht van de zeer forse uitbreiding van de sanctiemogelijkheden die de AP op 1 januari 2016 kreeg. Er blijken flink wat datalekken te bestaan. Het dagblad Trouw meldde op 24 november  dat de AP sinds 1 januari bericht kreeg over 4700 datalekken, waarvan er 304 uit de ziekenhuizen kwamen. Dat komt neer op één per dag. De casus Amersfoort is zo interessant omdat het een bijzondere situatie betreft die een soort lakmoestest is voor wat betreft het gezag van de AP in het veld.

Lees verder

18 nov

Autoriteit Persoonsgegevens trapt terecht open deuren in over verzuimsystemen

stethoscoop De Autoriteit Persoonsgegevens(AP) krijgt regelmatig vragen over het opslaan van medische dossiers in verzuimsystemen. Daarom publiceerde de AP op 15 november 2016 wat wel en niet mag. Het gaat daarbij vooral over hoe de toegang tot de verzuimsystemen geregeld is en wie er toegang toe hebben. Dat aan dit onderwerp  toch een publicatie gewijd moet worden is op zich zorgelijk. Blijkbaar zijn er nog steeds werkgevers, die op wat voor wijze dan ook, inzicht in de medische gegevens in de verzuimregistratie van hun werknemers willen hebben. Een werkgever mag nooit inzage hebben in de medische gegevens van een werknemer en dient door een bedrijfsarts c.q. Arbo-dienst slechts een zeer beperkt aantal zaken over de ziekmelding gemeld te krijgen.

Lees verder

04 sep

Psychiatrie-afdeling UMCU balanceert op randje met big-data-analyse

child-995067_640

Op 16 juli stond in het Financieel Dagblad(FD) een uitgebreid artikel van redacteur Marieke ten Katen met als titel: “Gedwongen opname? Op dag vijf zal de patiënt agressief zijn”. (1). Het gaat over de experimenten met big-data-analyse, die onder leiding van afdelingshoofd psychiatrie van het Universitair Medisch Centrum Utrecht(UMCU) Floor Scheepers(kinder – en jeugdpsychiater) sinds begin 2015 uitgevoerd worden met geanonimiseerde patiëntengegevens. Het betreft data uit 8000 patiëntendossiers. Het artikel vermeldt de steun van de Raad van Bestuur van het UMCU,  met name van vicevoorzitter Frank Miedema. De initiatiefneemster is onder de indruk van de mogelijkheden van big-data-analyse en ziet mogelijkheden, voor de psychiatrie, maar ook voor chronische ziekten als kanker, ziekte van Parkinson en dementie om met big-data-analyse nieuwe wegen in te slaan. De doelstelling is om tot software te komen, die een risicoprofiel kan opstellen van een patiënt en ook een persoonlijke behandeling kan voorstellen. Het gaat dus om een vergaande vorm van “profiling”. Profiling kent echter grote gevaren. Het belangrijkste gevaar is volgens Merel Eilander, woordvoerster bij de Autoriteit Persoonsgegevens, dat een patiënt anders wordt behandeld op grond van iets wat je zelf niet bepaald hebt of kunt controleren. Daarmee komt de individuele vrijheid in het geding. Software die drijft op de input van big-data zou een hulpmiddel moeten zijn, maar wordt in de praktijk vaak een alziend oog dat als vrijwel onfeilbaar beschouwd wordt. Teruggaand naar de titel van het artikel in het FD kan op basis van big-data-analyse daar eigenlijk alleen staan ”Gedwongen opname? Op dag vijf kan de patiënt in vergelijking met andere dagen agressief zijn”. De huidige titel straalt iets absoluuts uit.

Lees verder

25 aug

Autoriteit Persoonsgegevens ontloopt weer verantwoordelijkheid

lego-674611_640

Autoriteit Persoonsgegevens wil op formele gronden niet tot een oordeel over een overtreding van de Wet bescherming persoonsgeggevens(Wbp) komen. In juli liet ik via deze website weten dat in Nijmegen een taskforce opgericht is om het aantal opt-in-toestemmingen voor het delen van patiëntengegevens, die bij huisartsen en apotheek opgeslagen liggen, te optimaliseren. Men wil daarbij gebruik maken van thuiszorgmedewerkers, die dan plaatsvervangend voor de bron-dossierhouders(huisarts/apotheek) de opt-in-toestemmingsvraag willen gaan stellen. Op 23 juli liet ik weten dat deze actie strijdig is met artikel 33 en 34 van de Wet bescherming persoonsgegevens. Op 12 juli heb ik bij de Autoriteit persoonsgegevens(AP) een handhavingsverzoek gedaan vanwege de overtreding van beide artikelen.  Op 17 augustus ontving ik antwoord van de AP.

Lees verder